Straten -Wegen en Pleinen en hun betekenis

Officiele straatnaam Buurt Toelichting op naamgeving Dialectnaam
Aalbersestraat  Heugemerveld zie Minister Aalbersestraat  
Aalkeborg de Heeg Afgeleid van oude veldnaam 'Aelkekamp'.  
Aalmoezenier Roumenplein Heugemerveld Leonardus Johannes Roumen (1905-1948) was  aalmoezenier van sociale werken in Maastricht van 1937-1948.  
Aalmoezenier Roumenstraat Heugemerveld      Idem.  
Aalmoezenier Sourenstraat Heugemerveld Joannes Matthias Souren (1868-1951) was  aalmoezenier van de arbeid in Maastricht van 1900-1910.  
Aalmoezenier Verheggenplein Heugemerveld Jean Verheggen (1875-1936) was aalmoezenier van de arbeid in Maastricht van 1911-1923.  
Aalmoezenier Verheggenstraat Heugemerveld Idem.  
Aamruwe Malberg Oude maat: inhoudsmaat  voor bier en wijn.  
Aan de Dellinge Heugem Oude plaatselijke benaming: del, delle of dellinge is een dal of een droge waterloop.  
Aan de Dom Heugem Verbastering van tomme, tommel of tommele meestal een praehistorische grafheuvel .  
Aan de Maas Itteren Deze straat ligt aan (langs) de Maas.  
Aan de Recentoren Wyck Genoemd naar het daar gelegen rondeel uit 1485 in de tweede omwalling van Wyck.  
Aan de Tombe Sint Pieter Genoemd naar de Franse Tombe. Een Middeleeuwse versterking (motte-kunstmatige heuvel) op de westflank van de Sint Pietersberg ter hoogte van Hoeve Nekum.  
Aan het Heugemerwater Heugem Veldbenaming van een strook grasland in Heugem. Het water zelf was een zijarm van de Maas.  
Aan het Valderen Heugem Een valder is een afsluithek van een weide en ook de naam van de slag- of draaibomen, waarmee de dorpswegen, die naar de kern leidden, werden afgesloten tegen loslopend vee.  
Aartshertogenplein Wittevrouwenveld De naam is ontleend aan de aartshertogen Albertus en Isabella van CastiliŽ, Spaanse landvoogden en souvereinen in de Nederlanden van 1595-1633 en als zodanig voor de helft Heer van Maastricht.  
Aartshertogenstraat Wittevrouwenveld Idem.  
Abdissenweg Limmel De abdis van Susteren had in Limmel de tiend en het benoemingsrecht van de pastoor.  
Abrahamslook   Abrahamslook is vernoemd naar de kanonnier Abraham van Citters, die de ramp van 1761 veroorzaakte waarbij 36.000 pond buskruit ontplofte in de kazemat Brandenburg.Daardoor is op die plaats een grote bres in de stadsomwalling ontstaan. Deze ontploffing eiste 21 mensenlevens.   
Abtstraat Kommelkwartier Vermoedelijk genoemd naar goederen van de abt van de de abdij van Sint Servaas, de voorganger van het Kapittel. Zabstraot
Acaciahoven Amby Acacia Robinia (Leguminosae). Een geslacht met 20 soorten winterharde, bladverliezende, bloeiende bomen en heesters met vlinderbloemen. Geveerde bladeren en breekbare takken, die gewoonlijk korte doorns hebben bij de knoppen.  
Academieplein Jekerkwartier Het plein is vernoemd naar de daar gevestigde Jan van Eyckacademie voor beeldende kunsten.                                             
Acht Zaligheden Brusselsepoort Bijbelse referentie naar de daar gelegen acht woninkjes.    

88-TaliŽnstraatje (Acht en Tachtig

 Talje Straatje): 

Centrum die lag tussen de Varkensmarkt en de Raamstraat, geen verdere uitleg vindbaar.  
Achter de Barakken Statenkwartier Straat in het Statenkwartier. Om het krijgsvolk in te kwartieren werden barakken gebruikt. Omstreeks 1600 lagen dergelijke barakken bij de Maagdendries. Het verlengde van de Maagdendries heeft toen de naam 'achter de barakken' gekregen en behouden, ook toen de barakken verdwenen.  
Achter de Comedie Binnenstad Straat achter de schouwburg, voorheen Comediestraat. Deze benaming dateert van circa 1787. De 'Comedie' was oorspronkelijk de kerk  van de JezuÔeten, gebouwd in 1606 tot 1614 in barokstijl naar ontwerp van Peter  Huyssens. In 1786 werd de kerk verbouwd tot schouwburg. Van het aangrenzende JezuÔtenklooster is Achter de Comedie nog een stukje westvleugel te zien dat als refter diende. De vierkante traptoren met zonnewijzer (de enige oude zonnewijzer in de stad) dateert van 1609. De rest van het JezuÔtenklooster werd afgebroken ten behoeve van twee straten: Achter de Comedie en Minckelersstraat, die voorheen Herenstraat werd genoemd.  
Achter de Hoven Amby Oud toponiem, dat verwijst naar de tuinen en boomgaarden aan de rand van het dorp.  
Achter de Molens Jekerkwartier Aan de Middeleeuwse Jekertakken, die nu overkluisd of gedempt zijn , lagen in de late Middeleeuwen enkele  watermolens, waaronder de Hertogsmolen.               
Achter de oude Minderbroeders Jekerkwartier Straatje aan de noordzijde van het eerste Minderbroeders-of Franciscanenklooster (1234)  aan de St. Pieterstraat. Achter d'n awwe Minnebreure
Achter het Theater Binnenstad De ontsluiting vanuit de Statenstraat aan de achterzijde van het Theater aan het Vrijthof.  
Achter het Vleeshuis Binnenstad Deze straat lag aan de achterzijde van de in de Grote Staat gelegen vleeshal (14e eeuw).  
Achterveldjensweg Meerssenhoven Oude kadastrale benaming  
Adam van Harenstraat Borgharen Adam van Haren was heer van Borgharen (13e eeuw) en voogd van Maastricht.  
Adelbert van Scharnlaan Scharn Adelbert van Scharn stichtte waarschijnlijk rond 1100 een ridderburcht in Scharn.  
Adelbert van Scharnlaan Scharn Idem.  
Adolf van der Marckstraat Borgharen Adolf van der Marck was prins- bisschop van Luik (1313-1344). Hij verwoestte op 5 augustus 1318 het kasteel Borgharen.  
Aert van Trichtweg Mariaberg Aert van Tricht was een bekende Maastrichtse geelkopergieter, die leefde omstreeks 1500. Hij maakte onder meer de doopvont in de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek.  
Aesculaapstraat Brusselsepoort Asklepios (Aesculapius) was de Griekse god der geneeskunde.   
Afvoerkanaal Boschpoort Overloop voor de stuw van Borgharen, aangelegd in de dertiger jaren als werkverschaffing.  
Ahornhoven Amby Ahorn (Acer Aceraceae). Een geslacht met 200 soorten over het algemeen bladverliezende bomen en heesters opmerkelijk door hun sierlijk blad vooral in de herfst en de variatie in vorm en textuur van het blad. De karakteristieke gevleugelde splitvruchten vallen meer op door de nietige bladeren.  
Akeleistraat Mariaberg Akelei (Aquilegia Ranunulaceae). Een geslacht met 100 soorten winterharde, kruidachtige, overblijvende planten. De opvallende bloemen zijn trechtervormig met een duidelijk spoor aan elk van de vijf kroonbladeren.  
Akenstraat Wittevrouwenveld Zie Burgemeester van Akenstraat  
Akenweg Oud-Caberg Zie van Akenweg  
Akersteenweg Scharn Oude naam voor de in 1824 aangelegde geplaveide verbindingsweg naar Aken.  
Akersteenweg Heer Zie buurt 45 Scharn.  
Akerstraat Wyck De oude verkeersweg van Maastricht naar Aken.  
Albertiplein Sint Maartenspoort Joannes Eucharius Carolus Alberti ( 1777-1852), geboren in Maastricht, was als kunstschilder internationaal werkzaam in Amsterdam, Parijs en Rome.  
Albertusstraat Wittevrouwenveld Albertus (1559-1621), aartshertog van Oostenrijk, was vanaf 1595 landvoogd en vervolgens souverein van de Nederlanden en als zodanig voor de helft Heer van Maastricht.  
Alde Caerteruwe Oud-Caberg Zie buurt 27 Malberg  
Alde Caerteruwe Malberg De Alde Caerte uit 1284 was het verdrag tussen de Hertog van Brabant en de Bisschop van Luik, waarin de grondbeginselen van de tweeherigheid van Maastricht werden vastgelegd.  
Aldegondapad Scharn Aldegonda (623-684) abdis van het klooster Maubeuge aan de Sambre in Frankrijk en stichteres van het klooster Mons (BelgiŽ). De naam verwijst tevens naar de villa Aldegonda, die daar gelegen heeft.  
Aldegondaplantsoen Scharn Idem.  
Aldengoorstraat Nazareth Zie Kasteel Aldengoorstraat  
Aldenhofpark Jekerkwartier  Ongeveer ter plekke van het huidige Aldenhofpark, lag in de oude tijden het begijnhof van Sint Catherina. Na verplaatsing van dat begijnhof naar de Nieuwenhof werd de plek 'Aldenhof'' (oude hof) genoemd. De Nieuwenhof was overigens de derde vestigingsplaats van het begijnhof. Het eerste begijnhof heeft in St.-Pieter gelegen, vlak buiten de St.-Pieterspoort.  
Aleidisstraat Borgharen Genoemd naar de dochters van Ogier II en Ogier III, heren van Borgharen in de dertiende en veertiende eeuw.  
Alentelaan Malpertuis Waarschijnlijk een hen en echtgenote van de haan Cantaert.  
Alesiahof Daalhof Alesia (Alise-Ste Reine) op de Mont Auxois. Versterking van de Mandubii in Gallia Celtica, waar Vercingetorix in 52 voor Christus belegerd en verslagen werd door Caesar.  
Alexander Battalaan Wyck Alexander Batta (1816-1902), geboren in Maastricht, in zijn tijd een der beroemdste violoncellisten van Europa.    
Alexanderstraat Itteren Zie pater Alexanderstraat  
Alexanderweg Limmel Zie Willem Alexanderweg  
Alexanderweg Beatrixhaven Zie Willem Alexanderweg  
Alfons AriŽnsstraat Heugemerveld Alfons  AriŽns (1860-1928) was priester en grondlegger van de Rooms-Katholieke Arbeidersbeweging in Nederland.  
Allendedomein Randwyck Zie Salvador Allendedomein.  
Amalbergastraat Wittevrouwenveld Amalberga was abdis van Susteren in de tijd  van Koning Zwentibold (ca 900).  
Amandusstraat Villapark Zie Sint Amandusstraat  
Ambachtsweg Mariaberg De naam verwijst naar  de Maastrichtse Middeleeuwse ambachtsgilden die een belangrijke rol speelden in het dagelijks leven.  
Ambiorixweg Amby Ambiorix, aanvoerder van de Eburonen, versloeg in 54 voor Christus bij Atuatuca (vermoedelijk de centrale versterkte vestigingsplaats van de stam tussen Rijn en Schelde) het leger van Caesar.  
Ambonstraat Mariaberg Eiland in de Indonesische archipel.  
Ambyerstraat-Noord Scharn Oorspronkelijk de in de 19e eeuw aangelegde verharde provinciale hoofdweg naar het Noorden. Houdt de herinnering levend aan de voormalige zelfstandige gemeente Amby ( tot 1 juli 1970).  
Ambyerstraat-Noord Amby Zie buurt 45 Scharn.  
Ambyerstraat-Zuid Scharn Zie buurt 46 Amby  
Ambyerstraat-Zuid Amby Oorspronkelijk hoofdstraat door Amby. Houdt de herinnering levend aan de voormalige zelfstandige gemeente Amby (tot 1 juli 1970). Heette voordien Kerkstraat.  
Ambyerweg Amby Oude weg naar de kern van Amby  
Amfoorpad Pottenberg De amfoor of amfora is een grote voorraadkruik met twee grote oren of handvatten. Dit was  de meest voorkomende verpakking van stortgoed en vloeistoffen in de Klassieke Oudheid.  
Amfoorstraat Pottenberg Idem.  
Amorsplein City Zie Sint Amorsplein  
AmpŤrestraat Wittevrouwenveld Andre Marie AmpŤre (1775-1836) was een Frans natuurkundige, die actief was op het gebied van de electro- dynamica.  
Andoornstraat Mariaberg Andoorn (Stachys Labiatae). Wordt ook Ezelsoor genoemd. Een geslacht met 300 soorten winterharde en niet-winterharde eenjarige en overblijvende, kruidachtige planten met buisvormige tweelippige bloemen.  
Andrť Severinweg Mariaberg Andrť Severin (circa 1605-1673) is een in Maastricht  geboren en in Luik overleden orgelbouwer. Bouwde onder meer het orgel van de Onze-Lieve- Vrouwebasiliek.  
Andreasweg Villapark Zie Sint Andreasweg  
Anemonenstraat Mariaberg Anemone (Ranunculaceae).  Een geslacht met 50 soorten winterharde, kruidachtige, overblijvende planten. De in het voorjaar bloeiende soorten hebben in het algemeen knolachtige verdikte wortels. De bloemen zijn kom- of bolvormig samengesteld uit 5 tot 20 kroonbladachtige kelkbladeren, die soms naderhand in een plat vlak komen te liggen.  
Angelicabeemd Heugem Angelica ( Umbelliferae). De Engelwortel is een winterharde tweejarig of kortlevende overblijvende kruidenplant, waarvan de stengels en wortels een zoete smaak hebben.  
Anjelierenstraat Mariaberg Anjer (Dianthus Caryophyllaceae). Een geslacht met 300 soorten een-, tweejarige en overblijvende planten, waarvan de laatste voornamelijk laaggroeiende halfheesters zijn. Het geslacht waartoe onder meer de bekende anjers en de duizendschoon behoren, wordt in het algemeen gekenmerkt door de compact groeiende planten, waarvan de bladeren lijnvormig of smal lancetvormig zijn. De vlakke, ronde bloemen, die te voorschijn komen uit buisvormige cellen, zijn prima snijbloemen.  
Anjoulaan Biesland Het Regiment van de Hertog van Anjou bezette in de nacht van 24/25 juni 1673 de buitenwerken aan de oostzijde van Wyck tijdens het beleg van Maastricht door Lodewijk XIV.  
Anjoupad Biesland Idem.  
Ankerkade Limmel Zie buurt 50 Beatrixhaven.  
Ankerkade Beatrixhaven Scheepsanker.  
Annadal Brusselsepoort Zie Sint Annadal  
Annadal Mariaberg Zie Sint Annadal  
Annalaan Brusselsepoort Zie Sint Annalaan  
Annalaan Mariaberg Zie Sint Annalaan  
Antoine Pinaylaan Randwyck Antoine Pinay (1891-1994) was een Frans politicus, minister en premier, die heeft geijverd voor de Europese eenwording.  
Antonietenstraat Boschstraatkwartier Herinnering aan de in de buurt gelegen Antoniuskapel en Antonietenklooster (13e eeuw tot 1782). Andere namen zijn Varkensmarkt en Sint Antoniusplein (vanaf 1919).  
Antonius Bieleveltstraat Sint Maartenspoort Antonius Bielevelt (1576-1644), geboren in Maastricht,  als kunstschilder actief in Florence.   
Antoniuslaan Sint Maartenspoort Zie Sint Antoniuslaan  
Antoon Lipkensstraat Sint Maartenspoort Antoon Lipkens (1782-1847), geboren in Maastricht, ingenieur-landmeter en mede-oprichter van de Technische Universiteit Delft.  
Antoon van Elenstraat Brusselsepoort Antoon  van Elen, was kanunnik en cantor van het Kapittel van St.Servaas  (1422-1448) en een belangrijke orgelbouwer.  
Apollohof Daalhof Grieks-Romeinse god van de zang en de dichtkunst.  
Apostelengang Statenkwartier Genoemd naar het in die buurt gelegen XII Apostelenhuis, een tehuis voor bejaarde mannen, daterend uit 1476.  
Appelhegge Amby Appel (Malus Sylvestris). Een geslacht met winterharde bladverliezende bloeiende en vruchtdragende bomen of heesters, waaronder de oudere planten in de reeks van eetbare vruchten toebehoren.  
Appelpad Amby Idem.  
Appelvinkstraat de Heeg Appelvink (Coccothraustes coccothraustes). Een grote vink met een grote snavel, die blauwgrijs is in de zomer en beige in de winter. Schuwe vogel van loof- en gemengde bossen, parken e.d., vooral die met esdoorn,beuken, kersen en iepen.  
Appiushof Daalhof Appius Claudius Caecus was een belangrijk Romeins bestuurder omstreeks 300 voor Chr.. Hij is de bouwer van de Via Appia en Aqua Appia te Rome.  
Aramislaan Biesland Een van de drie musketiers uit de gelijknamige roman van Alexander Dumas.  
Aramislaan Campagne Zie buurt 12 Biesland.  
Aramispad Biesland Idem.  
Arcadiastraat Biesland Arcadia is een streek in de Peloponnesus (Griekenland) en is het stereotype van een idyllisch landschap.  
Archipelstraat Mariaberg Centrale straat in de buurt met namen die naar de Indonesische archipel - het vroegere Nederlands IndiŽ- verwijzen.   
Arenborghoeve Amby Genoemd naar een hoeve in Venlo.  
AriŽnsstraat Heugemerveld Zie Alfons AriŽnsstraat  
Arkebusruwe Malberg Vuurwapen, ook wel  haakbus genoemd.  
Armand Maassenstraat Scharn Armand Guillaume Henri Maassen (1920-1943) was student werktuigbouwkunde aan de Technische Hogeschool te Delft en verzetsstrijder. Hij is in het concentratiekamp Amersfoort omgekomen.  
Arnulfstraat  Wittevrouwenveld Zie Keizer Arnulfstraat  
Arrestruwe Malberg Rechtsterm voor beslaglegging en gijzeling.  
Artagnanlaan Biesland Zie D'Artagnanlaan.  
Artagnanpad Biesland Zie D'Artagnanpad.  
Artsenijstraat Brusselsepoort Oude benaming voor geneeskunde tevens term voor geneesmiddel.  
Askalonstraat Limmel Een van de bijbelse steden van de Filistijnen (Richter 1:18) aan de Middellandse Zee, later door de Kruisvaarders veroverd.  
Assenstraat Scharn Zie van Assenstraat  
Asseweg Randwyck Dankt zijn naam waarschijnlijk aan het feit dat vroeger de landwegen vaak verhard werden met as en slakken afkomstig van huishouden en industrie bijvoorbeeld de 'Zinkwit'.  
Asterstraat Mariaberg Aster (Compositae).Dit geslacht bevat een enorme reeks planten met diverse verschillen in hoogte, groeiwijze en bloei. Het zijn zowel een- als tweejarige planten. Bloeien in iedere denkbare kleur. Het zijn zowel voorjaars- als najaarsbloeiers.  
Athoslaan Biesland Een van de drie musketiers uit de gelijknamige roman van Alexander Dumas.  
Athospad Biesland Idem.  
Atlasdonk Oud-Caberg Standaardpapierformaat  64 x 75 cm.  
Atoomstraat Heer Kleinste gedeelte van een element, dat nog alle eigenschappen heeft van dat element.  
Atropabeemd Heugem Atropa. Ook wel Wolfskers genoemd.  Een vier soorten tellend geslacht van vaste planten uit Europa, West-Azie en Noord-Afrika, dat nauw verwant is aan het geslacht Solanum.  Vooral is de Atropa Belladonum bekend, zijnde planten met vrij bossige groei, sterk vertakt en met dunne zachte gaafrandige bladeren. De klokvormige bloemen verschijnen afzonderlijk nabij de stengeltoppen en worden gevolgd door zwarte bessen omringd door een blijvende kelk.  
Attilaweg Scharn Koning der Hunnen (434-453), verwoestte in 451 grote delen van Gallia. Door Aetius verslagen in de slag van de Catalaanse velden.Hij wordt in de St. Servaaslegende als de grote bedreiging opgevoerd.  
Aubeldomein Randwyck Jean Charles van Aubel (1832- 1904) geboren te Meerssen. Hoogleraar verloskunde in Luik van 1867-1898.  
August Flamentstraat Brusselsepoort August Jean Antoine Flament (1856-1925) was Rijksarchivaris van Limburg van 1893-1921.  
Augustushof Daalhof Gaius Julius Caesar Octavianus (63 voor Chr. -14 na Chr.) was de stichter van het Romeinse keizerrijk en sedert 27 voor Chr. keizer met  de titel 'Augustus'.  
Aureliushof Daalhof Marcus Aurelius Antonius (121- 180), Romeins keizer van 161-180.  
Austrasiestraat Wittevrouwenveld Benaming van het noord-oostelijke deel van het Merovingische rijk  na de deling als gevolg van de dood van koning Clovis in 511.   
Auwerhofstraat Heer Genoemd naar een grote boerenhoeve in Heer.  
Aventijnhof Daalhof De Mons Aventinus is een van de zeven heuvels waarop het oude Rome was gebouwd.  
Avenue Cťramique Wyck In deze buurt lag de aardewerkfabriek van de Sociťtť Cťramique.  
Aylvalaan Villapark Hobbe, baron van Aylva, (1696- 1772) was militair gouverneur van de vesting Maastricht van 1748- 1772.  
Azamonstraat Limmel Een plaats in het H. Land (Numeri 34,5 en Jozua 15,4)  

Naor Bove

bron: Zicht op Maastricht, Gemeente Maastricht, Mestreech Online

eine terŲk