MestreechterSteerke

'75 Jaar Bevrijding'

 

75 jaar bevrijding Maastricht,

Op 14 mei 2019 was het dan eindelijk zover, de viering van 75 jaar bevrijding van Maastricht Op 14 september 1944, na een bezetting van 4 jaar, 4 maanden en 4 dagen werd Maastricht bevrijd door de geallieerden, volgens zeggen ondervonden ze niet veel weerstand, de Duitsers waren op de vlucht geslagen en gebruikte alles wat ze konden vinden, auto’s, vrachtauto’s, fietsen, paarden, muilezels, huifkarren en oogstwagens. Ze namen alles mee wat ze maar enigszins konden gebruiken.  Wij praten over ‘viering’ terwijl in de omliggende landen gesproken wordt over herdenking.

Deze viering zou anders zijn dan de afgelopen jaren, de Stichting Liberty Maastricht organiseert ism vele binnen en buitenlandse organisaties een aantal grootschalige evenementen van 12 t/m 15 september in verschillende Zuid Limburgse regio’s.

In het Provinciehuis oftewel het Gouvernement aan de Maas is er een expositie genaamd ‘Herinneringen van Joodse onderduikkinderen in Limburg’, 75 jaar later’. Het waren kinderen die onschuldig waren en die niets anders dan in de ogen van bezetters een verkeerd geloof hadden. Het is een kleinschalige expositie met een diepe inhoud, het verhaal van Nederlandse kinderen die een onderduikadres in Limburg vonden om zo veilig te zijn voor de Duitse bezetter. Krachtige foto’s van kinderen met hun verhalen, om stil van te worden.

Het indrukwekkendste voor mij was het verhaal van Ernst van Gelderen en de zoektocht van zijn ouders naar hem na de oorlog, Ernst werd in 1946 herenigd met zijn ouders in Den Haag. Ernst schreef in 2009 zijn oorlogservaringen in een boek genaamd “Ik heb de trein gemist”.
Of het verhaal van de in Sittard geboren Herman Silbernberg, hij maakt in de oorlogsjaren alles mee. Zijn ervaringen heeft Herman vastgelegd in tekeningen en schilderijen, steeds terugkomend is zijn rood wit geblokte zakdoek. De expositie is te bezichtigen tot en met 24 december 2019. Geopend op werkdagen van 9 – 18 uur Gesloten tijdens weekenden Toegang is gratis en is geďnitieerd door Jac lemmens en gerealiseerd door Rob Kooiman en Christianne Schreuder ism Provincie Limburg.

In de bibliotheek op de Centre Ceramique was tot 15 september een tentoonstelling genaamd  VRIJ ?! te zien. Een verzameling verhalen geďllustreerd door foto’s en voorwerpen. Er leven steeds minder mensen die de oorlog hebben meegemaakt en die de verhalen en gebeurtenis van de oorlogsjaren kunnen navertellen, zij kunnen uit eigen ervaring vertellen dat ‘vrijheid’ niet een normaal goed is, vrijheid is een recht, vrijheid is luxe. Dagelijks, ook in 2019  bereiken ons verhalen via de media over oorlog en vluchtelingen, je zou denken dat ‘men’ beter moet weten!

Op Plein 1992 kun je de impact van de op de begraafplaats in Margraten gesneuvelde soldaten zien, deze is omgezet in een performance. Op 12 september jl werden er op plein 1992 in Maastricht 10.023 strepen getrokken. Één om ieder van de gesneuvelde Amerikaanse soldaten te herinneren.

Zoals zoveel van mijn leeftijdgenoten weet ik hier niet zoveel vanaf, mijn vader en moeder spraken hier niet over, ook mijn opa en oma heb ik hier nooit iets over horen zeggen, nu is het te laat.

Dan zaterdag 14 september, voor mij de dag waarop ik lang naar heb uitgekeken, een bevrijdingsstoet van ca 100 voertuigen zouden vanuit Wyck via de Servaasbrug naar het centrum van Maastricht trekken, op de Markt zouden ze de 13 Amerikaanse veteranen en 1 Engelse veteraan die gevochten hebben in en om Maastricht en waarvan de jongste 91 jaar laten uitstappen en de stoet van historische voertuigen in een defilé aan hun voorbij zien trekken. De namen van deze veteranen zijn  George Mullins (94), Thomas Rice (98), Howard Buford (98) van de 101st Airborne Division US. John Coates (94), Richard Rohleder (94), Hugh Wallis (95) van de 82nd Airborne Division US. Francis Turner (100), 2nd Armored Division US. John Stevenson (96), 29th Infantry Division US. Robert Naum (96), 8th Air Force US. Peter Munger, John O’Hare, Tony Jaber en George Hamm van de Old Hickory Divisie US en als laatste Douglas Farrington (94), Royal Welsh Fusiliers GB

Via Wyck in de Hoogbrugstraat, Hoge en Lage Barakken en in de Hoge Brugstraat  hadden de voertuigen zich verzameld, motoren, jeeps, kleine en grote vrachtwagens afgewisseld met re-enactors als soldaat, officier of ‘gewoon’ als burgers, zelfs kinderen droegen de kleren van de oorlogsjaren. Je dacht dat je terug was gegaan in de tijd, er werden zelfs optredens verzorgd, uiteraard in de muziekstijl van de jaren 40. De uniformen en de voertuigen zagen tot in detail geweldig en authentiek uit, men was vrolijk en overal kon je foto’s van nemen (een walhalla voor mij).  Wat een moeite heeft de organisatie gedaan om dit allemaal voor elkaar te krijgen. Bij de Servaasbrug aangekomen zag ik overal mensen lopen, eigenlijk normaal als iedere andere zaterdag in Maastricht, de stoet zou om 15.00 uur onder begeleiding van verschillende muziekkorpsen vertrekken en inderdaad we zijn in Maastricht en dan spreken we over het ‘Maastrichts kwartiertje’, helaas werd het wat langer, maar het weer en de stemming was goed. De drukte nam geleidelijk aan toe en het duurde niet lang voordat er bijna geen plekje meer over was, later zou men spreken over 30.000 bezoekers, wie het weet mag het zeggen.

         

Toen Gouverneur Bovens over de Servaasbrug kwam aanlopen en in een interview aan TV Maastricht te kennen gaf dat het nog maar even duurde gingen we er goed voor staan. Camera in de aanslag. De stoet kwam in beweging en op kop reden twee motoren met een grote vrachtwagen met een kanon gevolgd door een wagen van de Military Police op de voet gevolgd door de harmonie uit Wolder ‘de Blauwe’, ondertussen kwam de sloep aan met het bevrijdingsvuur, die de lopers van Atletiek Maastricht van Caen (950km) hadden meegebracht, ik had een goed plekje weten te bemachtigen.

Aan het klappen te horen komen de ‘echte’ Veteranen eraan. Een stralende lach, trots en vooral ‘jong’ ogend laten ze het over zich heen komen. De stoet stopt op de Servaasbrug, hier vlogen twee vliegtuigen die gebruikt werden om piloten op te leiden in de 2e WO een aantal malen over de brug en laten met hun witte rook sporen na in de stralende blauwe lucht, indrukwekkend. Ik kreeg ‘sjevraoje’, verschillende mensen uit het publiek gebruiken het stilstaan om de Veteranen persoonlijk te bedanken en hier en daar werd een traantje weggepinkt, menig kind ging op de foto met een Veteraan.

Zo, nu een klein sprintje naar de Hoenderstraat, in de Hoenderstraat zou de Ticker Tape Parade plaatsvinden, echter op de hoek Kesselskade en Hoenderstraat stond de vrachtwagen met kanon stil, niemand kwam er nog langs, de mannen van de truck en de aanwezige brandweer kregen het voor elkaar om hem toch weer op gang te brengen, de gespannen gezichten van jongens achter op de truck maakte plaats voor een lach van oor tot oor.  De aanwezige persfotografen en filmploegen maakte bijna overuren en rende van de ene wagen naar de andere. De veteranen waren verdeeld in historische auto’s en toen deze aankwamen in het midden van de Hoenderstraat daalde er een enorme hoeveelheid papieren snippers op hun neer, een grote witte wolk van papier, het was net of de auto’s een sneeuwstorm binnenreed, even uit het zicht.

Een van de Veteranen de Engelsman Douglas H. Farrington geb. op 16-12-1925 heeft de hele rit gestaan in de Jeep en danste na afloop nog op de muziek van de Drums en Pipes Politie-eenheid Limburg. Op en rond de Markt waren er nog optredens in de stijl van de jaren 40.

Afsluitend kan ik terugkijken op een geweldige, nee superdag. Dankbaar dat wij dat hebben mogen meemaken. Dankbaar aan die mannen die vanuit hun land onze ouders en grootouders die voor hun niets anders dan vreemde waren kwamen bevrijden om in vrijheid verder te mogen en kunnen leven. Wat zouden wij doen als ze dit nu aan ons zouden vragen ?

Voor een impressie kunt u gaan naar het fotoalbum, klik op de camera of hier.

Naor Bove
Bron Website Provincie Limburg, Centre Ceramique, Lyberty Maastricht, 75 Jaar Liberation foto's: John Kerkhofs, Logo: Provincie Limburg.

Aonvaank