Kestiel Jerusalem

(Kasteel Jerusalem-Limmel)

 

Kasteel Jerusalem in Limmel

Kateel Jerusalem of Drieschhof.

 

Kasteel Jerusalem in Limmel kortbij de rand van Maastricht werd door Pieter van Driesch Proenen in of kort na 1515 gebouwd op de resten van een afgebrande hoeve uit de 13e eeuw. De nieuwe naam 'Jerusalem is in 1657 gegeven toen diens zoon Andries, kanunnik en rijproost van het Onze lieve Vrouwekapittel het Heilige Land had bezocht. Deze was de opvolger van het versterket huis 'de Drieschhof'.

 

Deze Andries maakte een reis naar het Heilige Land en tijdens zijn afwezigheid bouwde zijn vader het kasteeltje op de plek waar een ouder huis ‘de Drieschhof’ had gestaan. Dit huis was in hetzelfde jaar 1515 door brand verwoest. Bij zijn terugkomst kon hij het kasteel betrekken en omdat hij zo onder de indruk was geraakt van het Heilig Land noemde hij het kasteel Jerusalem.

 

Het later in de nabijheid gebouwde kasteel als opvolger van het Kasteel van Limmel, kreeg in navolging hiervan de naam kasteel Bethlehem. Het kasteel bestaat uit drie vleugels. Het huis is in een U-vorm gebouwd, maar bij verbouwingen in de 19e eeuw kreeg het een rechthoekige vorm doordat de ruimte tussen de twee vleugels van ca 6.5 bij 9 meter opgevuld werd met een lagere bouw. De vroegere binnenplaats is tot gang en neven-kamers gemaakt; dit middengedeelte zonder verdieping aan de tegenwoordige achtergevel is gedekt door een gebroken kap met leien; hierin zijn twee dakkapellen. De topgevels van de voormalige vleugels zijn behouden en bevatten smalle vensters met tussendorpel, mergelbanden en hoekblokken; de noordelijke topgevel heeft twee kleine rechthoekige vensters, waarvan het ene een geprofileerde omlijsting heeft met een Jeruzalem-kruis er boven. Verder heeft de noordelijke vleugel - in het gelijkvloers op het Noord-Westen en Noord-Oosten - getoogde lateien met eenvoudige sluitstenen. De gevel, die op het Zuid-Westen uitziet, heeft drie vensters met tussendorpel en met accoladeboog; twee ervan hebben een onderdorpel met geprofileerde waterlijst; ze zijn weliswaar gedicht, maar door beschildering is de oude toestand weergegeven. De op het Zuid-Oosten gelegen achtergevel is tot voorgevel gemaakt; deze heeft nu een deur) met stoep en drie ramen aan de weerszijde ervan; op de verdieping zijn twee ramen blind. De gevel is gesaust, maar de oude speklagen zijn hier nog waarneembaar. In het midden van den gevel is op de gootlijst een segmentvormig gebogen fronton met rond zolderlicht aangebracht. Het dak heeft een met leien bedekte gebroken kap met twee dakkapellen. Van de oorspronkelijke bouw is eigenlijk alleen nog maar het slanke achthoekige torentje van baksteen met toepassing van mergel aan hoekblokken en vensteromlijstingen, het heeft een geprofileerde daklijst en een met leien bekleed spitsje met dakkapel op de noordzijde en een windvaantje met het Jeruzalem-kruis.De toren heeft een houten spiltrap, met de leien spits over dat nog steeds fier boven het gebouwuitsteekt. Aan de westzijde van het kasteel werd in het jaar 1904 begonnen met de bouw van een koetshuis, deze werd vormgegeven in het destijds heersende architectuur van het neo-classicisme. Dit bouwvolume was echter aan ernstig verval onderhevig en voor een (groot) deel reeds ingestort. Het perceel is 13,5 hectare groot. Samen met Kasteel Bethlehem en de buurtschap Nazareth verwijst Jerusalem in zijn naamgeving waarschijnlijk naar pelgrimages naar het Heilige Land.

De Bewoners
De kanunnik vermaakt Jeruzalem aan zijn nicht Agnes de Vaulx; van haar komt in 1588 de bezitting onverdeeld aan haar erfgenamen en de Paters Jezuďeten te Maastricht, die in 1596 alleen-eigenaars worden en het goed in 1640 aan Willem Dolmans verkopen. Zijn afstammelingen verkopen het in 1770 aan den postmeester van der Vrecken, die het drie jaar later weder verkoopt aan André Kerens, lid van het hof van Mechelen. Zijn dochter Maria Ida bracht door haar huwelijk in 1803 de bezitting aan Johannes Fredericus baron de Crassier, aan wiens nazaat het (sedert het opstellen dezer beschrijving verlaten) kasteel behoort.

Restauratie:Het Kasteel werd in 2012 gerestaureerd door Schakel & Schrale Roermond, het restauratiebedrijf van BAM, heeft de restauratie van het dak en de gevel van kasteel Jeruzalem, een rijksmonument in de gemeente Maastricht, opgeleverd.

Kasteel Jeruzalem maakt deel uit van de Landgoederenzone Maastricht - Meerssen. De opdracht aan Schakel & Schrale betrof het herstel van het dak en de gevel met respect voorde originele staat. Bij elke restauratie is het de vraag wat men definieert als de originele staat. Oorspronkelijk is het kasteel uitgevoerd met speklagen van mergelblokken in een rodebakstenen gevel, maar in de negentiende eeuw is alles geschilderd. Voor de restauratie is besloten gevolg te geven aan de ontwikkeling van het pand en is de gevel opnieuw geschilderd. Het torentje is op verzoek van de afdeling monumenten van de gemeente Maastricht niet geschilderd om hierin de originele bouwstijl terug te laten komen. De restauratiekosten bedroegen € 400.000,- en zijn gefinancierd uit een subsidie van de gemeente. In juli tekenden de gemeente Maastricht en Mise en Place een erfpachtcontract voor kasteel Jeruzalem, waarin de leverancier van horecapersoneel zijn hoofdkantoor wil vestigen. Dit najaar zal het herstel van het interieur worden aanbesteed. Schakel & Schrale zal uiteraard meedingen naar deze nieuwe opdracht

naor bove

De Historie:

 

UIt een recentelijk uitgevoerde bouwhistorische verkenning blijkt dat de eerste opzet van het kasteel dateert uit de jaren 1515. In de jaren hierna heeft het kasteel zich gedurende haar lange geschiedenis verder ontwikkeld. Mede hierdoor heeft het kasteel een rijl en kleurrijk verleden betreffende haar vele bewoners. Verder is het kasteel niet te typeren als een object meer een (zeer) hoogstaande architectonische en/of kunsthistorische waarde. Wel kan gezegd worden dat het hier goed voorbeeld vormt van een gebouw dat in zijn totaliteit werd aangepast aan het architectuurbeeld van die tijd. Bij kasteel Jerusalem betreft het hier een algehele wijziging van het exterieur en het interieur in de stijl van het nao-classicisme, dit vond plaats in de eerste helft van de 19e eeuw. Dit architectuurbeeld is op dit moment nog onaangetast. Het uitblijven van een algehele restauratie heeft als noemenswaardig voordeel gehad dat afwerkingen, vooral wandbespanningen en behangsoorten nog vrijwel ongemoeid zijn gebleven. Verder zijn er op het landgoed nog sporen te vinden van andere bouwresten. Na de bestudering van de kadastrale gegevens uit 1830 kan er geconcludeerd worden dat er naast het kasteel zelf, nog twee andere gebouwen hebben gestaan. Het is echter geheel onbekend hoe de opbouw is geweest of wat voor een soort gebouwen het waren.

Renovatie bruggen 18e eeuw kasteel Jerusalem  

Fotoalbum van Zicht Op Fotografie Interieur en exterieur voor de verbouwing:

             

naor bove

Bron: Limburgse Kastelen, Wikipedia, Rijksmonumenten, DBNL, Bam,Landgoedkopen, jkarchitectuur.Wigo.

Bron: historisch Encyclopedie Maastricht, Dr.Pierre Ubachs/Drs.Ingrid Evers. ISBN 90.5730.399.X.

Foto’s , DBNL, Wikipedia, Geheugen van Nederland.

eine terök