Kestiel Huize Severen

(Kasteel Huize Severen - Amby)

 

Kasteel Huize Severen Amby:

Severen:

De Geschiedenis:

Burgemeester Godaerd van Slijpe bouwde het landhuis in 1742 aan de rand van Amby, wapenstenen Pain et Vin en Van Slijpe. Kasteelachtig huis, bestaat uit; hoofddelen uit de achttiende eeuw, voorburcht uit de zeventiende eeuw, de hoeve aan de Westrand uit1647,een Engelse tuin,. Na 1912 in gebruik als voogdijgesticht van de zusters De la Misèricorde (Zusters van Barmhartigheid) , in 1973 vertrokken naar het nabij gelegen Jeugdcentrum Borneweide, dat in 1985 herdoopt werd in Groenscheldtinstituut naar de stichteres van de zusterscongregatie. Verworven door de Woningvereniging Maasvallei en gerestaureerd in 1986. Vestiging in 1987 van  de verpleegkliniek de Zeven Bronnen.

Het kasteeltje:

De gebouwen bestaan uit een kasteeltje en een hoeve, Het kasteeltje 'Huis Severen'. Is een grotendeels omgracht herenhuis met wolfdak en gebeeldhouwde ingangsomlijsting uit 1742. Inwendig met rijk régence-interieur.bestaat twee verdiepingen met een hoog dak met twee wolfseinden. De ingangspartij in de middenas is naar voren uitgebouwd. De muren zijn uit baksteen opgetrokken met accenten in hardsteen, zoals vensters en deurlijsten. De hoekblokken zijn in mergel uitgevoerd, het huis heeft zes raamassen met segmentboogvensters en geprofileerde hardstenen dorpels. Ook de hoofdingang wordt bekroond met een segmentboog. Grotesken aan weerszijden van het middenrisaliet voeren de blik naar een rond bovenlicht en voorst naar een onderbroken timpaan waarin een ovaal raam. Aan weerszijden daarvan vormen twee voluten de verbinding met de timpaan daarboven. Twee dakkapellen met halfrond timpaan zijn aan weerszijde aangebracht. Boven de entree is een barokke voluten versierde gevelsteen, die de zijlichten verbindt met daarboven aangebrachte venster, een wapensteen met wapenschilden geplaatst. Uit het harnas dat beide wapens verbindt, komt een arm tevoorschijn die een zwaard hanteert. Rond 1880 werd de entree overdekt met een portiek rustend op twee keer twee gekoppelde zuilen. De houten ophaalbrug werd vervangen door een gemetselde boog.

De Hoeve:

Hoeve Severen:
De aan de Westrand gelegen boerenhoeve is van een andere eigenaar. Het markante poortgebouw met torentje stamt uit 1647. Vanaf de huidige Westrand gaf een voor het binnenrijden van een oogstkar geschikte toegangspoort, met bovenliggende schuur en bekroond met een sierlijk gekrulde topgevel, toegang tot de binnenplaats, waar zich onder andere de mestvaalt bevond. Zoals bij de meeste boerderijen van dit type bevond het woongedeelte zich links van de binnenplaats, de schuren en stallen rechts en aan de achterzijde. Het geheel was uit baksteen opgetrokken, witgepleisterd en afgedekt met schild- en zadeldaken. De toegangspoort, evenals de deuren en vensters, werden omlijst met geblokte hardstenen penanten.De sluitsteen in de toegangspoort vermeldt het jaartal 1647. Het is mogelijk dat in dat jaar de laatste fase van verstening van de daarvoor in vakwerk uitgevoerde buitenmuren heeft plaats gevonden. De hoge schuur van de hoeve maakte onderdeel uit van de restauratie en werd verbouwd tot kantoor van de woningstichting.

 

naor bove

De Bewoners:

Kasteel te Amby de naam is afgeleid van 't Zievel, verwijzing naar het drassig terrein, waarop het kasteeltje staat. Achtereenvolgens in bezit van de families 't Zievel, een familie die reeds in 1384 voorkomt. In de middeleeuwen grensde het landgoed Severen aan een uitgebreid bosgebied dat zich uitstrekte van het dorp Limmel tot aan Meerssen en in het westen tot aan de Maas. Het goed omvatte naast landerijen, die zich uitstrekten tot aan de bebouwing langs de Dorpsstraat, ook een breede strook bos die het grondgebied van Amby begrensde. Hoe het landgoed aan zijn naam komt is niet geheel duidelijk. Zo zou Severen een verbastering kunnen zijn van 'de zeven bronnen' wijzend op de drassigheid van het gebied en op het in de nabijheid van het landgoed opwellende water. Meer waarschijnlijk lijkt het dat Severen zijn naam dankt aan de familie Van het Zievel, een geslacht dat reeds in 1384 aanzienlijke goederen bezat in Limmel. De Van het Zievels, wier naam in de overgeleverde bronnen onder andere ook gespeld werd als Tsievieren, Tsevere en Sivele, waren leenmannen van de heren van Valkenburg. In 1406 verwierf Jan van Tsievieren een goed gelegen in Amby, de Heihof. Op dat moment was hij al in het bezit van diverse beboste terreinen gelegen op het grondgebied van Amby. Het is vrijwel zeker dat de familie op haar bezittingen in Amby een huis of een versterkte hoeve liet bouwen dat de familienaam droeg. Een duidelijke aanwijzing in die richting is het feit dat de heraut van de wapenen van Gelr, een ambtenaar aan het hof belast met het toezicht op het voeren van familiewapens; in de loop van de veertiende eeuw een wapen toekende aan een 'Her Gosen van Severen', dat identiek was aan dat van de familie Van het Zievel. Een eeuw later blijkt Severen, waarschijnlijk door vererving, in het bezit te zijn gekomen van de familie Van Strijdhagen. Van deze familie is bekend dat ze in 1537 de Heihof aan haar bezittingen toevoegde, hetgeen de vermoedelijke familiebanden met de Van het Zievels lijkt te bevestigen, In de zestiende eeuw was Severen in het bezit van de familie Strijdhagen, die verwant was met de familie Van 't Zievel. In de zeventiende eeuw kwam het in bezit van de familie Pain et Vin, en naderhand van de familie Van Slijpe, de laatste telg van Van Slijpe verkocht het in 1879-1880 aan de familie Stevens. Famile Stevens verkocht het in 1912 aan de Zusters van Barmhartigheid te Maastricht. Deze zusters, ook wel Zusters van Severen genoemd, stichtten in het herenhuis de voogdijstichting Sint Vincentius à Paolo. In de loop der jaren bouwden zij er enkele gebouwen bij, zoals de kapel in 1918, een school en een noviciaat. Bij de herinrichting van het terrein werden deze bijgebouwen afgebroken. De huidige eigenaar, Woningstichting Maasvallei, betrok in de loop van 1998 tevens enkele gerestaureerde bijgebouwen. Ook is er op dit complex veel nieuwbouw gekomen. Huize Severen, met zijn nieuwbouw heet nu Park-Residentie-Severen.

                                                                      

Drie Geestelijke van Huize Severen van de Zusters van Barmhartigheid gefotografeerd door een Maastrichtse fotograaf, rechts een kerkhofje dat dateert uit de tijd dat de zusters  Huize Severen bewoonde.

De Kerk:

zuster Gemma G., een van de laatste nog levende zusters van Barmhartigheid in de stad. Zij wist Ingrid Evers van Mestreech Online te vertellen dat van de congregatie, die als Zusters van de Miséricorde in 1856 vanuit Luik in Maastricht is begonnen met een opvanghuis voor moreel in gevaar verkerende vrouwen en meisjes, geen snipper archief resteert. Zr. Gemma herinnert zich het vertrek van de congregatie uit Huize Severen (1985) nog goed, maar is niet zeker over de vraag waar de kerkelijke uitmonstering is gebleven. Zij was niet betrokken bij de afhandeling van deze zaken. Wel wist zij dat daarin indertijd is bemiddeld door ene Slangen, een priester van het bisdom Roermond, en door de toenmalige pastoor van de St.Walburgaparochie te Amby. Alle betrokkenen zijn echter inmiddels overleden.

Zr. Gemma herinnert zich de volgende details:
1. de glas-in-loodramen werden zorgvuldig gedemonteerd en gingen naar de
St.-Josephkerk in Keent-Weert (een ontwerp van Alphons Boosten) en zijn beschreven op deze onvolprezen website over glas-in-lood in West-Europa. Het betreft tien ramen uit 1962, deels van de hand van Ad Maas, deels van pater Jo de Visser c.s.j., die tot een vroege lichting van de Jan van Eyck Academie behoorde en rector was aan de Koepelkerk).
2. enkele zaken gingen naar de Walburgakerk;
3. idem naar de Lambertuskerk te Maastricht, d.w.z. naar de noodkapel die toen was ingericht voor de parochie vanwege de bouwvalligheid van de kerk;
4. het orgel ging naar een kerk in Valkenburg;
5. de kerststal ging naar de St.-Geertrudiskerk in Sint Geertruid
 

Het Severenpark:
 

Het prachtig en rustieke wandelpark van Huize Severen, met zijn idyllische plekjes, het kasteeltje, hoeve en Lourdesgrot die in 1931 is toegewijd aan Maria. Er zijn watervogels van diverse pluimage, zijn vijvers met markante bruggetjes en het bos met zijn wandelpaden die zich uitstrekken vanaf de Severenstraat tot aan de autosnelweg Maastricht-Heerlen.

In dit wandelpark, verscholen in een hoek achter een hoge heg, ligt een klein kerkhofje, dat nog dateert uit de tijd dat Huize Severen werd bewoond door de Zusters van Barmhartigheid die daar hun dode medezusters begroeven.

Heden is dit wandelpark eigendom van de Elisabeth Strouven Stichting. Dit park is vrij toegankelijk, maar in eerste instantie bestemd voor patiënten van het tegenover gelegen Zorgcentrum 'De Zeven Bronnen'.

Om de vele loslopende dieren in het park te beschermen, hebben honden, ook al zijn deze aangelijnd, géén toegang.

naor bove

Bron website: Limburgse Kastelen, Wikipedia, Rijksmonumenten, Wandelgebieden, Lourdesgrotten, Heren en Boeren. Mestreech Online.

Bron: historisch Encyclopedie Maastricht, Dr.Pierre Ubachs/Drs.Ingrid Evers, Monumentengids Maastricht door Jac van den Bogaard en Servé Minis, Foto’s John Kerkhofs (muv zwartwit),

eine terök