De Perroen

'een mooie plek om te onthoofden'

 

Perroen op het Vrijthof

De Perroen was een plek waar de dood heerste.

De Perroen is opgericht in 1292 en was het teken van gezag van de prins-bisschop van Luik. Het was een plateau met granieten basement van vijf trappen, bewaakt door drie leeuwenfiguren, staat de zuil die bekroond wordt door een pijnappel en een verguld kruis met daarnaast een schavot. Perroens waren door het hele Luikse machtsgebied te vinden, in Maaseik, Sint Truiden en Hasselt, maar ook in Maastricht.

“De Perroen was een plek voor het doen van officiële mededelingen, bijvoorbeeld dat de prijzen van het brood omlaag moesten”.Maar ook voor de veroordelingen werd hiervan gebruik gemaakt, op een schavot naast de Perroen werd de veroordeelde dan terechtgesteld. Voor massa-executies werd het Vrijthof gebruikt. “heksenverbrandingen” werden midden op het Vrijthof uitgevoerd. Het doel, afschrikken werd zo ten volle bereikt. Iedere aanwezige kon het goed zien. Een van de meest opzienbarende veroordelingen op de Perroen was die van Jacques Badut, burgemeester van Luik. Badut was de aanjager van een opstand van Luikenaren tegen bisschop Jan van Beieren (1408). Die vluchtte naar Maastricht, dat vervolgens tot twee keer toe werd belegerd. Badut faalde, Van Beieren werd in ere hersteld. De vorst nam op een verschrikkelijke manier wraak, waardoor hij de bijnaam Jean sans Pité (Jan zonder Genade).

Naor Bove

Niet minder schokkend dan de wraak op Badut was de veroordeling van vijf geestelijken en een onbekend aantal burgers in 1638. Ze werden beschuldigd van verraad, omdat ze de Spanjaarden zouden helpen in een aanval op de stad. De geestelijke waren onschuldig, slechts bij één bestond daarover twijfel: minderbroeder Servatius Vink. Toch beschouwde het volk Vink als een geloofsmartelaar, terwijl de andere snel werden vergeten. In die tijd werd het gerucht de wereld in geholpen dat ieder jaar een lelie groeide op het graf van Vink, deze bloem zou snel door gereformeerde worden geplukt. De oorspronkelijke Perroen werd in 1795 door de Franssen vernietigd omdat het een symbool van het 'ancien regime' was.. “het waren revolutionairen en die ruimden alles op wat aan de kerkelijke macht herinnerde”. Op 7 juli 1955 werd een nieuwe Perroen in opdracht van de gemeente Maastricht opgericht. Die heroprichting had plaats in tegenwoordigheid van vele Belgische en Nederlandse autoriteiten. Het monument ontworpen door J. Huysmans en gekapt door de beeldhouwer J. Sondeijker, vindt men bij de dubbele rij platanen die de lindebomen hebben vervangen, toen het Vrijthof werd uitgehold voor de parkeergarage.

In Maastricht bestaan twee perroens en beide moet men ze zoeken 'in de huiskamer van Maastricht', zoals het Vrijthof al eens genoemd is. Al tapte Jaques Vrenken nog zo'n goed glas bier in zijn café (hij was het die het de naam Perroen gaf) zijn zaak kan zich niet meten met de zuil die, zo luidt het raadsbesluit over de heroprichting. De perroen staat op de Noordoostelijke hoek van het Vrijthof.

Nu staat hij daar, zoals dr.Wouters het uitdrukte 'als symbool van het Luikse aandeel in de eeuwenlange tweeherigheid. Een uiterst zeldzame bestuursvorm, welke als een gouden band door de geschiedenis van onze stad loopt en haar voor veel onheil heeft behoed.

De laatste restauratie dateert van 2005 en was nodig omdat bij het afbreken van een evenement de zuil werd beschadigd en dus moest worden hersteld, Wethouder Hazeu plaatste op 6 oktober 2006 de pijnappel met koperen kruis bovenop de zuil van de perroen, deze werd zo weer in oude ere hersteld.

Foto Hazeu plaatsen pijnappel focuss22

Naor Bove

 

Bron: boek Maastrichtse Monumenten taal Fons van Hees,uitg. Corrie Zelen ISBN 9062805833

  Zicht op Maastricht, Foto: John Kerkhofs muv de zwart wit.

eine terök