Grameer

(Grameer de klok van St.Servaas)

 

Grameer, verhaol vaan Pol Brounts, opgedragen aon De Pelzer, mt vl respek en 'n knikoug.

Wat iech uuch noe gaon vertlle hb iech oet de ierste hand: Vaan d'n deke vaan Mestreech! 'ne Mins dee 't kin wete es 't euver Grameer geit, wat dat is zien eige groete loejklok oet de Sinservaoskrk.Grameer is al hiel aajd en ze heet 'n boors. Jeh, noe moot g'r oonthawwe tt 't euver 'n klok geit die Grameer ht, en neet euver 'n echte grameer. Aanders verdaolt g'r uuch.

Good, Grameer heet dus 'n boors in hre mantel, en die heet ze al hiel lang. Ze zgke tot dat is gekoume umtot ze 'ne kier te wld gelojd hbbe, meh iech weit beter. Ze hbbe nog geperbeerd um Grameer te make indertied en dat heet ouch wel get geholpe, meh in de tachteger jaore kaom me tot de oontdkking tot de boors wie langer wie groeter woord en tot Grameer daodoor wie kanger wie heiser gng klinke. En zoe kaome ze in Mestreech op 't idee um 'n nui Grameer te laote make. Noe is dat gawwer gezag es gedoon, want Grameer is 'n klok, zoe groet, tot 'rs in 't gans land mer e paar zien die nog groeter en zwoerder zien. Op de ierste plaots ms Grameer oet d'n torie vaan St.Servaos gehaold weurde. Dat gebrde mt 'nen hiele groete kraon en dao zouw niks aon de hand zien gewees es neet.....

En noe begint 't verhaol vaan de Deke.

Dee stoond te kieke wie ze de aw Grameer oet d'n torie haolde en hoopde mer tot alles good zouw goon. Umtot heer deke waor stoond heer netuurlek op de ierste rij. Dat maag. 'nen Deke is neet d'n ierste de bste, meh es ze zien klok nao oonder hole, moot heer debij zien vaanzelf. Good, d'n deke steit dus dao, mt nog 'n deil lui, en dao geit Grameer langsaam meh zeker de loch in, oet d'n tore, euver de krrek, nao de pandhoof, boe ze neergezat zouw weurde. Ze stoonten allemaol mt hunne kop umhoeg te kieke en inins dach d'n deke: "Meh wat zeen ich toch aon de kleple vaan Grameer? 't Is sjus of dao get aon hingk."

'r Keek nog ins good, en nog ins, en toen waor heer zeker vaan zien zaak: Dao hng get aon de klepel wat op menneke liekende! Eine vaan us zouw dinke tot heer ziech get imbeelde, meh 'nen deke hlste neet veur d egek. en euzen deke had gooj ouge boe heer op ks vertrouwe. En umtot heer deke waor, zaog heer ouch wat veur e menneke tot dao aon de klepel hng. 't Waor , geer zalt 't neet wlle geluive, 't waor 'n duvelke! D'n deke ks de heurensjes op z'ne kop gans good zien en ouch ziene start. Heer keek ins neve ziech, nao de ander lui, meh geine zaog sjijns get raars. Niemand gebierde tenminste. Heer keek eer nao Grameer, en wie lieger tot die kaom, wie beter tot heer 't duvelke zaog, wat ziech mt twie han aon de klepel van heel. "Zuuste niks?" vroog heer aon de kster, dee neve 'm stoond. "Jewel,"zag dee, "Grameer." "Meh zuuste niks apaarts?" vroog d'n deke. "Kiek 'ns good nao de klepel." Meh de kster sddelde mt zien kop en keek d'n deke verbaas aon.  "Wat moot iech daan zien?" vroog 'r.

"Noun nein, 't is mesjiens verbeelding," zag d'n deke. "Iech meinde tot get aon de klepel hng." Meh 't waor um de verdommenis gein verbeelding! 'r Zaog ;t duvelke gans good haange. "'t Kump mesjiens umtot iech deke bin," dach 'r, "tot iech euveral duvele zeen. Meh iech geluif toch neet tot iech zoe bin. Iech hb noets leid devaan gehad tenminste. Zouw 't ech 'n duvelke zien?"

Grameer waor nog mer twinteg meter vaan de groond en d'n deke zaog 't duvelke noe gans good. 't Staok zels z'n tong tegen hm oet! "Zoe'nen geneet!"dach d'n deke. "Moot miech oug nog oetlache! Meh wie kump dee dao-aon te haange?" Jeh, dat ks d'n deke neet weite, meh dat duvelke zaot dao al hiel, hiel lang. En tot 't 'nen dgneet waor, dao had d'n deke geliek aon, al is dat veur 'nen duvel niks apaarts. Ze dougen allemaol veur t'r duvel neet Um sjus te zien, dat duvelke zaot dao al vaan veur Hrameer die boors had gekrege. En nog sjoender: Heer waor de sjld tot Grameer geboorste waor!

Dat kaom zoe: Wie Grameer, zoe roond 1500, in d'n torie vaan Sintervaos woord gehaange, had ze 'n mechtege stum, die kloonk tot wied in d'n umtrk, jao zelfs tot in 't Belsj. Es ze de lui nao de kerk reep veur de ms of 't lof, daan ks niemes doon of heer 't neet gehuurd had, en dus had ouch geine e smoesje um thoes te blieve of te laat te koume. 't Waor daan ouch altied eve drk in de Sintervaos en dat waor netuulek veur d'n opperduvel 'nen deure in zie vleis. Heer bedach ziech of dao niks aon te doen waor, meh heer ks niks bedinke. Wat geiste tege zoe'n grote klok beginne? Iewelaank bleef dat zoe, tot heer op 'ne veizen daag 'nen inval kraog. Heer leet e klein duvelke bij ziech rope en zag: "Luuster! Veur ;t groete werk bis diech nog neet te gebruke, de moos mer ins klein beginne. Die Grameer vaan Mestreech hingk miech allang de stroot oet.  Diech kins dao mesjiens get aon doen. Gaank denaotouw, bekiek 'r diech ins good en este 'n meneer vins um hr neet mie zoe hel te laote lojje, daan doeg get traon. Daan hoof iech miech neet nog langer te sjaggernere. Gaan en maak totste weg kums!" 't Duvelke, zoe klein wie 't waor, maakde tot heer oonder kwaom, kledderde tege d'n torie op en bgs zich Grameer ins good te bekieke. Noe had heer allen tied vaan de wereld, daobove. Geine mins kaom 'm sture en heer zaot dao beter es in de hl, al trok 't wel ins erg en waor 't soms bitter kaajd. Heer bekeek ziech Grameer vaan alle kante, vaan binnen en boete, vaan oondere en vaan bove en.... heer ontdkte in de matel e zwaak pltske! "Dat is 't!" dach heer.

Meh daomt war heer nog neet veerdeg. Zoe zwaak plekske dat kin daan wel, meh Grameer lojde neet stller drum. Dus zat heer ziech op de klepel en bgs te dinke. En nao vl prakkezere kaom heer op 't idee tot heer ms zrge tot de klepel, edere kier es Grameer gelojd woord, tege dat zwaak pltske tererch kaom. Op d'n doer ms 't dao daan goon beerste. Geer zeet wel tot 'nen duvel, al is 'r nog zoe klein, nog gemeiner is wie ketoen vaan 'ne cent de l! Noe ms heer 't nog veerdeg zien te kriege um de klepel dat zwaak plekske te laote houwe. En dat veel neet mt!

Wie Grameer weer gelojd woord, zaot 't duvelke op de klepel en perbeerde um dee op de gooj plaots te laote houwe. Of wat hr daan de gooj plaots voond! In 't begin lkden 'm dat neet en 't waor nog gevierlek ouch. Want es Grameer begs te slingere md heer edere kier make tot 'r aon de gooje kant vaan de klepel zaot, anders woord heer gepletterd tsse de klepel en de mantel.G'r moot dat ins perbere! Eder kier ms heer wie 'ne wind make tot heer eweg kaom nao de slaag en tot heer gaw aon d'n andere kant gng haange. En daobij ms heer ouch nog sture! Geer kint uuch indinke tot dat zwoer werk waor. Nao jaore en jaore traine begs heer get hendigheid trin te kriege en lkden 't 'm, noe en daan, um dat zwaak plekske te rake. Bij de ierste kier waor heer zoe blij, tot heer bekans vergaot um nao d;n andere kant te vlege en ks heer ziech nog mer sjus op tied in veilegheid bringe. Waor 't mer neet gelk! Daan waore veer vaan 'm aof gewees. Es heer ziech ins in zien han had gevreve beveurbeeld, hej heer 'n petej gekrege tot heer zeker geng traon had en waor 'r mesjiens oet Grameer nao oonder getoemeld. Meh 'es' is 'n krom ltter. Nao hiel vl oefene had heer de slaag t epakke, euzen duvel. Zoe gaw es Grameer gelojd woord kaom 'r in aktie en lkden 't hm bekans edere kier um dat dun pltske te rake. Geer kint uuch wel begriepe tot Grameer dao op d'n doer neet tege ks en zoe gebrden 't daan ouch tot ze begs te beerste en tot nao 'n tiedsje de lui zagte: "Grameer is neet good. Ze klink neet mie wie vreuger. 't Is sjus 'nen awwen ummer."

Toen gnge ze kieke en zaoge tot Grameer geboorste waor. Jao, ze perbeerden 'r nog te ripperere, en ze hnge zelfs de klepel um, zoetot heer neet tege die boors ks houwe, meh dat holp netuurlek neet. 't Duvelke had dat gaw geng in de smieze en nao get oefene kraog heer 't weer veerdeg um edere kier op die boors te hamere. In de tacheteger jaore waor 't zoe wied gekoume tot de lui zagte: "t Is neet mie veur aon te  hure. 't Is erger es 't kenon vaan de Momus. Veer mote 'n nui Grameer hbbe." En noe zien veer weer trk bij euzen deke, dee nog altied stoon te kieke wie Grameer nao oonder kaom in de pandhooof van Sintervaos. Noe moot geer 'nen deke neet oondesjette! Wie heer zeker devaan waot wat dao gebrde, leep heer nao de plaots boe Grameer ms neerkoume. Dao laogen 'n deil balke en dao zouw ze op koume te stoon. Zoe gaw es 'r ks drejde d'n deke die balke allemaol zoe um tot ze op hunne platte kant laoge entot nog mer 'n hiel klein reetske zouw euverblieve tsse Grameer en de groond.

De kster en de andere snapde niks devaan. "Wat daot geer mh noe?" repe ze. Meh de deke trok ziech niks devaan aon. "Dat is beter," zag heer"daan steit ze neet zoe hoeg." Wat heer dem1et veur had ks 'r toch neet vertlle, want geine boeten hm ks t duvelke zien. Eindelek kaom Grameer op hr plaots. En t duvelke hng nog altied aon de klepel! Dn deke zoag wie heer perbeerde droonderoet te koume wie Grameer  stl stoond, meh t reekske waor zoe klein, tot m dat neet lkde, wie heer ziech ouch vrng en krunkelde.  Jeh de moos mer tegen nen dn tong oetsteke! Zoe noe en daan gng dn deke ins luustere en daan hoort heer hm wel kuime en knotere. Meh dink meer neet tot heer m droet leet! Meh.... op ne kier waor op de Vriethof t Preuvenemint. Wat dat opbrach zouw veur de nui Grameer zien, want zoen klok is hendeg deur, wat dach r!

Toen bedach eine tot t wel leuk zouw zien um Grameer, de aw daan, op de Vriethof te ztte en de lui de kans te geven um veur un paar cent ne slaag detege te geven. Dat zouw sjoen opbringe, dach heer. Dn deke perbeerde nog hun vaan dat plan aof te bringe, meh umtot heer neet ks zgke tot d'r duvel in Grameer zaot, luusterde geine nao hm. Dao waor heer aon geweend trouwens. Dus bgste ze mt Grameer te sj:orrege en zatten hr op de Vriethof. Geer begrep zeker al wat gebrde? Intot Grameer e stkske vaan de groond aof waor, kroop 't duvelke droonderoet en maakde tot heer weg kaom. D'n deke zaog 'm wel, meh wat ks heer traon doen? Zo ezien veer deen duvel kwietgeraak.

D'n deke hej 'm liever oonder die grote klok laote zitte, meh achteraof bedach heer tot dee batteraof toch wel noets mie zouw trkkoume, umtot heer zoe d'n angs opo zien prij had. Heer had jummers zoe lang oonder Grameer in de pits gezete, dee zouw zie lske wel gelierd hbbe. En laote veer dat daan mer hope.

Zoe'nen deke heet alliech mier verstand vaan duvelkes es eine vaan us.

Wilt u naast het verhaal meer informatie over Grameer dan kunt terecht op de eigen pagine van Grameer u begrijpt klikken.

Nao Bove

Links de nieuwe 'Grameer', midden de touwen voor de 'klokkenluidersgilde' en uiterst rechts de oude 'Grameer' met de gerepareerde barst. hieronder een uitvergroting van de gerepareerd barst.

Bron: Beukske 'Mestreechter Legendes' door Pol Brounts Iersten drk 1984, oetgegeve door Veldeke-krink Mestreech Foto's MestreechterSteerke, ZW Fam. Rousseau en teikening Duvelke internet

 Aonvaank