Villa Maaszicht

(Villa Maaszicht St.Pieter)

 

 

Villa Maaszicht:

Ursulinenweg 3 St.Pieter

Inleiding VILLA Maaszicht, 1873, naderhand tijdelijk buitensociëteit van de Momus. Gebouwd in negentiende eeuws traditionele stijl, in opdracht van mw. Evelien Claerenboets, naar een ontwerp van architect Albert Slootmaekers S.J. Hij was lid van de Maastrichtse Jezuďetenorde en bouwde in 1871 de inmiddels gesloopte neogotische kerk aan de Tongersestraat. Het is gelegen op een sterk hellend perceel op de westzijde van de St.Pietersberg. Mw. Claerenboets schonk het bouwwerk aan de Zusters Urselinen. Het gebouw op de oostflank van de Sint Pietersberg werd de buitensociëteit van de zusters, die aan de Grote Gracht een klooster hadden gesticht in de woningen van de families Claereboets en Bonhomme. De vader van de zusters Adčle en Pauline Claereboets was fabrikant van behangselpapier en in de tweede helft van de negentiende eeuw heeft hij veel schenkingen aan Maastrichtse kloosterorden gedaan. De Villa Maaszicht is gebouwd op een vierkant grondplan. In de tuin bevindt zich aan de straat een kapel met een Lourdesgrot uit 1890, die daarmee de oudste Lourdesgrot in Nederland is. De stichting van deze devotiekapel herinnert aan de weldoener Claereboets die op 78 jarige leeftijd nog een pelgrimage naar Lourdes ondernam. In de mergelmuur aan de straatzijde bevindt zich de toegang tot de Lourdesgrot met bidkapel, die apart rijksbeschermd is. De bijgebouwde dubbele garage en de aan de achtergevel gebouwde veranda zijn uitgesloten van bescherming.

Omschrijving Villa op vierkante plattegrond met uitbouw aan de noordzijde. Twee bouwlagen, plus souterrain- en zolderverdieping. De souterrainverdieping is aan de achtergevel vanwege de sterke helling van het perceel volledig zichtbaar (hierin een gevelsteen met bouwdatum en naam opdrachtgever). De villa heeft een schilddak met plat. Leien in Maasdekking. Korte, uitkragende hoekschoorstenen. Bakgoten op gestucte consoles. Dakkapel en schoorsteen op het zuidelijke dakvlak. De villa is symmetrisch vormgegeven. In de voorgevel, noordelijke zijgevel en achtergevel bevinden zich drie vensterassen, allen voorzien van segmentboogvormige houten kruiskozijnen met acht- of zesruits roedeverdeling. Segmentboogvormige houten paneeldeur, segmentboogvormige dubbele houten deuren in de souterrainverdieping aan de achtergevel. In de middenas van zowel voor- als achtergevel bevindt zich een topgevel met afgeplatte insteekkap. Het risalerende middendeel van de noordelijke zijgevel is één vensteras breed en loopt uit in een topgevel met in hoogte variërende geornamenteerde kantelen, smeedijzeren windvaan. De zuidelijke zijgevel telt twee vensterassen, gescheiden door een gecementeerde liseen. Bakstenen optrek, gemetseld in kruisverband, met gecementeerde plint, vensteromlijstingen, waterlijsten, lisenen, keperboogfriezen en topgevelafdekking. De villa Maastricht heeft een deels gepleisterde, mergel tuinmuur. Smeedijzeren toegangshek met de naam "Maaszicht". Aan de achterzijde een terrassentuin met deels bakstenen, deels mergel keermuren. Deze keermuren hebben borstweringen met balusters cq. een smeedijzeren hekwerk. De indeling van het INTERIEUR is grotendeels intact gebleven, maar bevat geen beschermde onderdelen. Waardering. De villa Maaszicht is van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een landschappelijke ontwikkeling. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de bouwstijl, de betrokkenheid van architect Slootmaekers, de esthetische kwaliteiten van zijn ontwerp en de ornamentiek. De villa is van zeer grote betekenis vanwege de situering, verbonden met de ontwikkeling van St.Pieter, van groot belang voor het aanzien van deze landelijke wijk en heeft een historisch-ruimtelijke relatie met de westelijke helling van de St.Pietersberg. Het exterieur van de villa is in redelijke mate gaaf gebleven en is van groot belang voor de visuele gaafheid van de landschappelijke omgeving. De villa beschikt over een regionale zeldzaamheidswaarde. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Onderstaand verhaal komt uit het tijdschrift 'St.Pieter Vroeger en Nu'.

Pand is gebouwd in als woonhuis in 1873 en vanaf 1877 dienende als buitenverblijf voor de Urselinen en hun pensionaires. een Duitse geestelijke bleek geďnteresseerd te zijn in de tien jaar leegstaande Maaszicht. Binnen twee weken waren de lokale handwerkslieden waaronder de leidekker, smid, timmerman en schilder onder geregeld toezicht van de pastoor er volop aan het werk. Maaszicht was nog maar gedeeltelijk opgeknapt toen drie nonnekes verschenen met het rond, onschuldig gezichtje in ver vooruitstekenden, van binnen spierwitte hul gedoken. Ze behoorden tot de congregatie van de Schwestern des heilige Lazarus. De werklieden, die aan verdere renovatie en uitbreiding van Maaszicht nog genoeg werk hadden, verschenen een paar dagen later in een andere gedaante op hun arbeidsplek: ze hadden gladgeschoren gezichten en groote, nieuwe, lederen schootsvellen voor 't lijf, van kin tot knieën. Waarom dat nodig was? Het bevorderde de zedelijkheid, had de Eerwaarde Moeder gezegd.  In de winter kwamen op Maazicht een paar kleine mesijes van 12 of 13 jaar aan die waren op z'n steedsch gekleed. Twee maanden later kwam er nog een dito juffrouw en een maand later nog drie. Tegen bij het einde van de zomer  moest een vleugel aan Maaszicht worden gebouwd, het klooster was een pensionaat voor jonge dames geworden. Soms vertoonde zich een duitse geestelijke, die het eerst gekomen was om Maaszicht in ogenschouw te nemen, alle betalingen gebeurden contant. Binnen drie jaar telde het klooster tachtig pensionaires uit alle oorden des landes en uit den vreemden, en vijftien zusters met bevoegdheid om onderwijs te geven, behalve de novicen en de werkzusters. Bijna elke dag moest Driek de veerman minstens één rijtuig overzetten en als de vakantie begon of eindigde was het een drukte van belang.

Bron st.pieter vroeger en nu.

Beschrijving Lourdesgrot:

Inleiding Oudst bekende LOURDESGROT in Nederland, met bidkapel, 1880. Gebouwd in opdracht van de familie Claerenboets en gesitueerd in de voortuin vanhun toenmalige woonhuis, de Villa Maaszicht. Omschrijving Lourdesgrot met bidkapel, gebouwd aan de binnenzijde van de gepleisterde mergelmuur van de Villa Maaszicht. De kapel is toegankelijk via een rondboogvormige ijzeren deur in deze muur. De kapel heeft een bouwlaag onder plat dak, is opgetrokken in baksteen, gemetseld in kruisverband en voorzien van lisenen en muizetanddecoraties. Spitboogvensters met gekleurd glas. Buitennis. Het interieur van de kapel is gepleisterd en voorzien van imitatievoegen en Florentijnse bogen. Via een dubbel smeedijzeren hekwerk is de Lourdesgrot bereikbaar, opgetrokken in uit de naburige mergelgroeve gedolven vuursteenkeien. De tuinmuur is tussen de Lourdesgrot en de bidkapel bedekt met witmarmeren ex voto-plaquettes. Waardering De Lourdesgrot met bidkapel is van zeer grote cultuurhistorische waarde, als specimen van een geestelijke en typologische ontwikkeling en vanwege het pionierskarakter van de grot. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door het gebruik van streekgebonden bouwmateriaal. Grot en kapel zijn in hoge mate gaaf en beschikken bovendien over een zeer grote typologische en functionele zeldzaamheidswaarde.

   
 

Naor Bove

Bron: Site Rijksmonumenten (Villa Maaszicht), Tijdschrift 'St.Pieter Vroeger en Nu'. Rijksmonumenten (Lourdesgrot), Foto's MestreechterSteerke. oude foto Delcampe.
eine terök