Rubberfebrik

(Radium/Vredestein/Rubber Resources Maastricht)

Radium/Vredestein/ Rubber Resources

 

Deze op de Cabergerweg liggende fabriek was in mijn ogen altijd de Radium of Vredestein, wist ik dat er eerst een Gasfabriek van de Gemeente Maastricht gelegen had. Bij de radium heb ik Ik heb er nog controles gelopen, er werden ook vullingen voor matrassen gemaakt, een soort piepschuim. Ik weet nog dat als het alarm afging je minder dan één minuut de tijd had om de hallen te verlaten, anders gingen de deuren dicht en werd de zuurstof van de hallen ontrokken.

 

Het object maakt tegenwoordig deel uit van het fabrieksterrein van ‘Elgi / Rubber Recources’ (Cabergerweg 45), gelegen in de wijk Bosscherveld van de stad Maastricht. In zijn oorspronkelijke opzet vormde dit object, bijna twee decennia lang, de gemeentelijke gasfabriek van Maastricht. Hierna werd dit object in gebruik genomen door de rubberfabriek, en als laatste gevolgd door (inmiddels) vele jaren van leegstand. Het gebouw heeft in 2005 de status van Rijksmonument verworven.

Het oorspronkelijke gebouw is in 1912 ontworpen als een staalconstructie door de firma Klönne uit Dortmund. In die tijd was de N.V. Industriële Maatschappij F.J. Stulemeijer uit Breda een van de eerste die zich in Nederland bezig hielden met “Het Nieuwe Bouwen” in gewapend beton. O.l.v. hun constructeur ir. Jan Wiebenga hebben zij het ontwerp van Klönne omgewerkt naar gewapend beton. (Na ondertekening van het bouwcontract op 5 september 1912 begon de bouw van de fabriek. Architect was ir. Jan Gerko Wiebenga die als constructeur in dienst was van de firma N.V. industriële Maatschappij F.J. Stulemeijer en Co.

Tot 1930 is het complex in gebruik geweest als gasfabriek voor de Gemeente Maastricht, waarbij via verhitting van vette steenkolen in ovens tot ca. 1000şC het aanwezige gas eruit werd gedestilleerd. De van het gas ontdane steenkolen werden als cokes in eerste instantie gebruikt om de eigen ovens mee te stoken en het overschot werd verkocht als brandstof. In 1930 is de Gemeente Maastricht overgestapt op de levering van gas door de Staatsmijnen en werd de eigen Gasfabriek gesloten.

 

Geschiedenis:

Nadat in 1930 de gasfabriek werd gesloten

Eind 1932 vonden de heren Hayen, Groenen, Jongen en Reintjens, werkzaam bij de Maastrichtse Zinkwit, de tijd rijp voor een nieuwe uitdaging. In december van dat jaar richtten zij samen de NV. Bataafsche Rubber Industrie (BRI), een bandenfabriek, op. Het verkoopkantoor kreeg de naam Walram. In de crisisjaren van toen een fietsbandenfabriek beginnen getuigde van lef en doorzettingsvermogen.  Als locatie werden de overgebleven gebouwen van de enige jaren eerder failliet verklaarde Gemeentelijke Gasfabriek aan de Cabergerweg gekozen. De hele stad Maastricht werd vanuit deze fabriek van gas voorzien.

 

Radium.

In 1961 werd een begin gemaakt met het Talalay procedé. Middels dit procedé wordt een vormschuimrubber gemaakt van excellente kwaliteit in termen van duurzaamheid en luchtdoorlaatbaarheid. Anno 2015 verkoopt Radium Foam BV zijn producten succesvol over de gehele wereld vanuit de huidige fabriek aan de Fort Willemweg 61 te Maastricht. Radium Foam BV valt vanaf 1991 onder The Vita Group. Radium Foam BV is het enige bedrijf binnen deze groep dat latexschuim maakt en hiermee een uniek onderdeel is van The Vita Group. Dit blijkt wel uit de investeringen die worden gedaan betreffende gebouwen en productiehallen.

 

1932 Aanvang werk met Latex.

1933 Bataafsche Rubberfabriek opent haar deuren op het voormalig terrein van de Gasfabriek.

Net als vele andere basis industrieën kwam rubber al vroeg naar Maastricht. De Bataafsche Rubber Industrie (BRI) nam in 1937 de inboedel over van de failliete Rubber Fabriek Holland die ook eigenaar was van de merknaam Radium. Van de start met 30 medewerkers groeide het bedrijf in de zestiger jaren uit tot een bedrijf met 1600 medewerkers. In 1949 werd het stokerijgebouw van de voormalige gasfabriek tbv rubberfabriek. Er werden allerlei producten met als basis 'rubber' gemaakt variërend van handschoenen, banden, transportbanden voor de mijnen en al vroeg (1950) ook rubber recycling. Tevens werd in 1950 N.V. radium Latex opgericht. Met de start van matrassenproductie werd de merknaam Radium uiteindelijk ook de bedrijfsnaam totdat Vredestein het in 1958 overnam en onder haar eigen naam voortzette. Vroeg in de negentiger jaren werd het steeds moeilijker om het conglomeraat Vredestein, dat sterk technologisch gedreven was, in die vorm te laten voortbestaan.

 

De nieuwe aandeelhouders gaven de aanzet tot grote reorganisaties, afsplitsing, verplaatsingen en zelfs sluitingen om vooral de gezonden delen (Laarzen, banden, recycling) door te kunnen laten groeien.

Radium Foam werd in 1991 geďntegreerd bij Vredestein Banden en als laatste werden Hevea Laarzen (2004), Vredestein banden (2006) en Rubber Resources (2011) verkocht. Rubber Resources B.V. is nu onderdeel van Elgi Rubber Ltd, en is één van de wereldmarktleiders op het gebied van rubber recycling. Het bedrijf staat voor duurzaam hergebruik van rubber. De fabriek devulcaniseert natuur rubber  (loopvlakken van vrachtwagenbanden) en butyl rubber (binnenbanden) . Deze rubbersoorten krijgen hierdoor de kenmerken van de originele samenstelling terug. Het natuur-rubber en butyl rubberregeneraat wordt onder de merknaam Ecorr wereldwijd geëxporteerd naar alle grote bandenfabrikanten zoals Continental, Goofyear, Michelin, Pirelli, hankook, Yokohama en Bridgestone.

 

1971 Overname Vredestein door Goodrich.

1976 Overname Vredestein door Nederlandse staat (50%) van Goodrich.

1978 Radium Foam wordt onderdeel van Vredestein.

1991 Overgenomen door The Vita Group.

1994 Radium Foam investeert in nieuwe fabriek.

1996 Opening nieuwe fabriek.

2011 50 jaar Vita Talalay.

 

Naor Bove

Reeds eerder was in Maastricht, aan de Lage Kanaaldijk, een rubberverwerkende fabriek gevestigd, de 'Rubberfabriek Holland'. Deze produceerde ook fietsbanden, die ze verkocht onder de merknaam "Radium". In 1937 ging die fabriek failliet, waarop BRI de boedel overnam, waarbij vooral de reeds bekende merknaam een rol speelde. De merknaam Walram werd sindsdien geleidelijk vervangen door de merknaam Radium, die ook de schoorsteen van de fabriek tooide. Foto's via website links Omnia en rechts Omnia.

Artikel uit de Nieuwe Apeldoornsche Courant van 23-05-1928 Artikel uit de Maasbode van 24-12-1937
In 1965 heeft er bij de Radium een ontploffing plaatsgevonden, meer hierover leest u hier. In 1992 was er een zware ontploffing waarbij één zwaar gewonde viel. In 1980, 1987 en 1996 was er een grote brand, meer hierover en het hele verhaal 'Een Maastrichts verhaal over schuim', wordt u vertelt door dhr. Jan Driessen en Rob Kamps en en is gebaseerd op materiaal van de heer Jan Driessen, oud medewerker van Radium Foam en door Rob Kamps geheel herschreven, gecorrigeerd en van additioneel materiaal voorzien. Met hartelijke dank aan de heer Jan Driessen en is te lezen op de website van ZichtopMaastricht of via deze link.

Foto's van de rookontwikkeling bij de brand in 1980

Radium 1958 foto Marcel prikken via FB

Radium 1965 overzichtsfoto Marcel prikken via FB

Het terrein van de voormalige Radium/Vredestein en Rubber Resources is als het ware nu in tweeën gedeeld het voorste gedeelte is nu van de Gemeente Maastricht, het gebouw van de voormalige 'cokesfabriek' in 2005 heeft de status van Rijksmonument verworven.

Tegenwoordig behoort het bij Belvedere en ligt het op de hoek van het nieuwe Noorderbrugtracé en de Cabergerweg. Het grenst aan het frontenpark en kenmerkt zich vooral door de karakteristieke gebouwen en de oude Radium schoorsteen.

Het 'Kunstfront' en de gashouder gaan deel uitmaken voor creativiteit en culturele bedrijvigheid. Een plek waar ruimte is voor flexibiliteit en experiment, aldus Gemeente Maastricht.

Op het andere gedeelte is de firma Radium Foam nog gevestigd en ligt aan de Fort Willemweg.

 

Illustratie links is van MGL.

 
   

Gasfabriek 2014, foto's John Kerkhofs/ MestreechterSteerke.

Rob van Bogaert productie Radium foto via FB Voetbalteam Rubberfabriek foto via FB

Foto 25 jarig bestaanfeest N.V. Bataafse  Rubberindustrie 'RADIUM' 14 juni 1958

Naor Bove

Bron: website; Via Talalay, Belvedere-Maastricht, Wikipedia, Delpher Kranten, Foto's Marcel Prikken, via FB, John Kerkhofs en website Omnia, RHCL.

eine terök