*Een poterne is, historisch gezien, een secundaire deur of poort, met name in een fortificatie, zoals een stadsmuur of vliesgevel van een kasteel. Poternes bevonden zich vaak op een verborgen locatie, zodat de bewoners onopvallend naar binnen of naar buiten konden komen.

In het geval van een belegering kan een poterne fungeren als een uitvalspoort, waardoor de verdedigers met relatief gemak een ​​uitval konden maken op de belegeraars. Soms is een poterne ingebed in de hoofdpoortdeur. In dit geval dient de poterne als loopdeur voor mensen (soms ook dieren), terwijl de eigenlijke poortdeur wordt gebruikt voor bijvoorbeeld wagens.

DE KONINKLIJKE POORT
uit: Ingrid Evers en Pierre Ubachs, Maastrichtse Mythen (2003)

Toen in de negentiende eeuw de Onze Lieve Vrouwepoort werd gesloopt, kwam er vanonder de fundamenten een ander poortje te voorschijn.
Volgens Victor de Stuers, de grote voorvechter voor het behoud van oude monumenten, was dat de Koninklijke Poort (Porta Regia), waarover hij eens meende te hebben gelezen in de beschrijving van Maastricht door Mathias Herbenus *1451 - †1538.6
Hier had in de Romeinse tijd de Koninklijke Poort toegang gegeven tot de Koninklijke Weg (Via Regia), die naar de Maasbrug leidde.
Opdat Maastricht het roemrijk monument niet zou vergeten, zorgde De Stuers ervoor dat er in het nieuwe plaveisel twee stenen werden gelegd met het opschrift: Porta Regia (Koninklijke Poort).

Het is zeer onwaarschijnlijk dat dit mysterieuze poortje Romeins was, veeleer stamt het uit de Middeleeuwen.
Belangrijker is echter, dat het door zijn ligging ter hoogte van de Graanmarkt helemaal niet aansloot op de Romeinse brug.
Die lag noordelijker, in het verlengde van de Plankstraat.
Bovendien: wat was er nu koninklijk aan zo'n klein poortje?7
Nee, een Porta Regia heeft Maastricht nooit bezeten, alle dromen ten spijt.

6. A. Schrijnemakers, De lokalisatie van de 'Porta Regia', in: De Maasgouw 85 (1966) 35-46, 65-76; in dezelfde jaargang: L.J. Morreau, Enkele kanttekeningen bij een studie over de lokalisatie van de Porta Regia te Maastricht, 129-136.
7. Stokstraatgebied Maastricht, een renovatieproces in historisch perspectief, Maastricht 1973, 116, 118.
L.J. Morreau, Die Yseren Stadt Maestricht, uit de geschiedenis van een befaamde vesting in de periode van 1200 tot 1678, Maastricht 19822, 17.
T.A.S.M. Panhuysen, Romeins Maastricht en zijn beelden, (Corpus van de Romeinse beeldhouwkunst, Nederland, Maastricht), Maastricht/Assen 1996, 52 n 173.