Lindenkruispoort

(Lindenkruispoort)

 

Lindenkruispoort

Lindenkruispoort:

Ligt in het Statenkwartier aan het einde van de Capucijnenstraat. Eerste vermelding was in 1313, in de 14e eeuw stond de ‘Lindenkruispoort’ op de hoek van deze twee straten en verbond de stad met het achtergelegen buitengebied. Bij deze stadspoort stond een grote lindeboom die een kruisbeeld overschaduwde. De stadspoort is hier destijds letterlijk naar vernoemd. De dominican Thomas de Heer vermeldt de bouw in de veertiende eeuw. In 1157 bezat Onze Lieve Vrouwe goederen in Lineren wat Franquinet verklaarde als laathof (Lindenhof) waarbij een kruis stond. De vorm ‘lineren’ is de oorspronkelijk en heeft met een Lindeboom niets te maken. De meest waarschijnlijke betekenis is wel: linnen, lijnen, vlas, wat zou herinneren aan vlasverbouw. Indirect verwijst ‘poort’ naar de diverse poorten die toegang geven tot de intieme hoven die in het plangebied worden aangelegd. De ‘Lindenkruispoort’ was één van de vele stadspoorten in de middeleeuwse stadsommuring van Maastricht. Bij recente proefgravingen zijn nog restanten gevonden van de mergelstenen fundering van de poort. De ‘Lindenkruispoort’ is in de 14e eeuw gebouwd in de tweede stadswal waardoor de stad vanuit de Maagdendries met het buitengebied verbonden werd. Het was oorspronkelijk een rechthoekig poortgebouw met een verdieping en aan de buitenzijde geflankeerd door twee ronde, spitsafgedekte torens. De poortdoorgang had de vorm van een boog en was voorzien van een dubbele deur en een valhek. Onder invloed van de opkomst van het geschut werden vanaf 1542 de vestingwerken gemoderniseerd. Zo werd er o.a. een aarden wal tegen de muur aangelegd waardoor het weerstands- vermogen werd verhoogd en ook ruimte ontstond voor kanonnen om de vijand mee te bestoken. Ondanks deze voorzorgsmaatregelen had Maastricht sterk te lijden onder de diverse belegeringen en veroveringen. Uit de Lindenkruispoort deden 600 Maastrichtenaren in 1579 een uitval tegen de troepen van Parma. Vanwege de kwetsbaarheid hebben de Fransen na het innemen van de stad (1673) ook als eerste daad tot verbetering van de verdediging de Lindekruispoort dichtgezet, waarmee de Capucijnenstraat onbruikbaar werd als uitvalsweg.Na ieder beleg werd de schade aan de muren hersteld en verbeterd. Zo werden er in de loop der tijd ravelijnen, hoornwerken en bastions gebouwd om de vijand op afstand te houden en zo de stadmuur te beschermen tegen de vijandelijke artillerie. De poort raakte in de loop der tijd steeds meer in onbruik en werd in 1676 dichtgemetseld en vervolgens geheel begraven onder een aarden wal. In 1874 kwam de ‘Lindenkruispoort’ uiteindelijk onder de slopershamer.

Lindekruis (verkeer naar Antwerpen, de Kempen en Holland). Hieronder nam het verkeer door de poort samen met de Hochterpoort, waarvan de opbrengst in één post wordt genoemd, de voornaamste plaats in. Het poortgeld dat aan de Hochterpoort en de Lindenkruispoort geïnd werd, is echter altijd nog de helft minder dan de totale ontvangst aan de Hoogbruggenpoort en de Symen Mertenspoort te Wijk, nl. 56 lb. tegen 101 lb. netto

Vanaf de Veldzijde

Nadat de bakstenen mantel was verwijderd, kwam de oude poortdoorgang  weer in zicht. Oorspronkelijk was de Lindenkruispoort een rechthoekig poortgebouw dat aan de buitenkant door twee torens geflankeerd werd. De beide torens waren door middel van boogconstructies met de achterliggende stadsmuur verbonden

Aan de Stadszijde

Bij de poort was een buitengracht en een hoofdgracht met een waterkerende beer met een sluisje, de beer eindigde in het buitengrachtboord. Deze beer maakte onderdeel uit van de inundatiewerken op het noordelijke vestingfront van Maastricht. In de jaren 1819-1820 werd er een zware baksteen mantel rond de poort gebouwd. De poort was al in 1676 in onbruik geraakt, toen er aan de stadszijde een aarden wal werd opgeworpen, wat overbleef werd toen het bolwerk of de batterij aan het Lindenkruis genoemd.

Bij de sloop van de muurdelen ter hoogte van de Capucijnenstraat en Maagdendries in 1874 kwam het bouwwerk tot ieders verrassing te voorschijn.

 Vóór de poort definitief afgebroken werd is hij eerst opgemeten en gefotografeerd; onder grote belangstelling zoals hiernaast te zien is.

Toen in 1874 de poort bij het afbreken van de muur weer te voorschijn kwam was menig Maastrichtenaar verbaasd, want veel mensen wisten niet van het bestaan ervan.

 

De Lindenkruispoort lag aan het einde van de huidige Maagdendries. Van de torens die de poort flankeerden zijn nog slechts de resten te zien.

Muurschildering 'Grenzeloos Samenwerken':

Vroeger heeft hier de Lindenkruispoort gestaan. tot eind 2013, toen heeft dit kunstwerk de muurschildering 'Grenzenloos samenwerken' dat gemaakt is door de Tongerse kunstenaar Eddie van Hoef moeten wijken voor de nieuwbouwplannen van de Gemeente Maastricht.

Meer over de muurschildering, klik hier voor PDF-file

Een gedeelte van kunstwerk komt terug in de hal van het gebouw, ze hebben het niet gesloopt, het is alleen verborgen. Meer info, klik hier voor PDF-file

RO groep Zuid en Hurks vastgoedontwikkeling hebben op 1 oktober 2013. hun samenwerking bekrachtigd voor de gezamenlijke ontwikkeling van het project Lindenkruis, gelegen in het Statenkwartier midden in de binnenstad van Maastricht.  Het project Lindenkruis  is een uniek en duurzaam woningbouwplan dat in totaal bestaat uit 177 woningen (stadswoningen, herenhuizen en appartementen) én een ondergrondse parkeergarage die ruimte biedt aan 146 parkeerplaatsen. Alle woningen zijn gelegen aan intieme hoven en fraaie pleintjes. Met vijf minuten zijn Vrijthof en Markt bereikbaar. 

Plannen van Gemeente Maastricht klik hier voor PDF- file.

 

Eddie Van Hoef foto Johannes Timmermans.

Hiernaast een filmpje op YouTube van Breur Henket over de Grond en Sloopwerkzaamheden Lindekrui 2014.

Klikken op de foto.

Naor Bove                   

Bron, VMG (Vrienden Maastrichtse Gevelstenen), HEM, Zicht Op Maastricht, Stichting Maastricht Vestingstad, Gemeente Maastricht, dbnl, Opa vertelt over...,Beeldbank,

PPP Simons, Blik op de Wereld, Theo Bakker.Wikipedia.Cultureel Erfgoed, Lindenkruisproject,

 

eine terök