Mestreech in 't Nuits

 

(Maastricht in het Nieuws)

Maastricht in het nieuws, 1701 - 1702

Op 19 november 1700 hoorde men hier dat de koning van Spanje. op 1 november overleden was. De hertog van Anjou werd bij testament zijn opvolger. Dat zou nog tot heel veel problemen leiden, ook voor deze regio. Op 7 februari 1701 vielen dan ook Franse troepen de Spaanse Nederlanden binnen. Maastricht werd omsingeld. Op 21 november erkenden de Staten Generaal de hertog van Anjou als koning van Spanje. Dat was een diplomatieke zet. Op deze wijze hoopten ze dat de Franse koning de troepen uit de Spaanse Nederlanden zou terugroepen, en dat de Staatse soldaten vrijgelaten zouden worden. In de zomer van 1701 werd het fort op de St.Pietersberg “getimmerd”. De Prins-Bisschop van Luik protesteerde heftig, aangezien het zijn grondgebied was. Hij was er ook niet van op de hoogte, dat dit zou gebeuren. Maastricht zette evenwel door, en voltooide het karwei. Op 23 augustus 1701 sprong het kruitmagazijn aan de Jekerstraat. De oorzaak was waarschijnlijk onvoorzichtig handelen. Op 24 september was de koning van Engeland op de Mokerheide om daar troepen te monsteren. Er waren ook enige regimenten van het Maastrichtse garnizoen bij.

Op 26 september 1701 gebeurde er iets sensationeels in de stad. Men ontdekte een complot, dat de bedoeling had om de stad aan te Fransen uit te leveren. Er waren wel 250 man van het garnizoen bij betrokken. Ze waren van plan om de wacht aan de Tongersepoort te vermoorden, de woning van de commandant in brand te steken, en de kanonnen te saboteren. Gelukkig werd het ontdekt en voor sommigen liep het niet goed af. De Fransen legerden ondertussen in de buurt van Luik, en konden zo een oogje houden op de vesting Maastricht. In november overmeesterden ze de citadel van Luik en alle overige wachtposten. Enige domheren (geestelijken) wisten korte tijd later naar Maastricht te ontsnappen. Vandaar gingen ze door naar Keulen om zich bij de keurvorst aldaar te beklagen over de slechte behandeling van de deken van Luik. De laatstgenoemde was door de Fransen gevangen genomen en naar Namen vervoerd. In december, om precies te zijn op de zevende, werden twee mannen uit het voornoemde complot levend geradbraakt, gevierendeeld, en daarna buiten de Tongerse-, Bos-, St.Pieters-, en Tongersepoort op raderen ten toon gesteld. Hun hoofden stonden buiten de Wijkerpoort op staken, dit alles om afschrikking te bewerkstelligen. Vreselijke tijden, maar is het nu beter?

Justitie gaf niet op en stelde op 1 januari 1702 nog vier mannen terecht die betrokken waren bij het verraad van  september 1701. Op 15 mei ervoer men in de stad dat Holland de oorlog had verklaard aan Frankrijk. Een paar dagen later trok een garnizoenscommando naar Fort Navagne, op de grens van het huidige Eijsden en Moelingen, en namen aldaar het garnizoen krijgsgevangen. Daarna verwoestte men het fort en nam alle bruikbare materialen mee naar de stad. Korte tijd later vertrokken de Fransen ook uit Tongeren. Ook nu weer trok een commando daar naar toe, en nam weer alle spullen die men gebruiken kon mee naar Maastricht. In juli 1702 doken plotseling 700 Franse ruiters in het Land van Gulik op. oostelijk van onze huidige provincie gelegen, en begonnen daar driftig te plunderen. Ze verstoorden een processie die van Gulik naar Aldenhoven aan het trekken was en namen 25 burgers gevangen. Vrouwen werden tot op het onderhemd na ontkleed en daarna werd Aldenhoven geplunderd. Veel mensen uit dat stadje namen hun toevlucht in Maastricht. Zo ging dat steeds, de mensen op het platteland waren een speelbal van opduikende legereenheden. In het midden van september kwam het geallieerde leger in de omgeving van de stad aan en legerde de troepen bij Lanaken en Zoetendaal. In oktober wisten deze troepen Stevensweert en de citadel van Luik in te nemen. Op 13 december klonken er vreugdeschoten in de stad. Men had gehoord van de overwinning op de Franse vloot te Vigos in Spanje. 

Naor Bove

Bron: J.Visser - Jo Vromen via zijn blog Helletocht naar de Grotten, Foto koning Filip, hertog van Anjou Wikipedia, Geradbraak Crime History. Foto Kasteel Navagne Breur Henket.

eine terök