Het huis met de Strik

(Kraakpand Hondstraat)

Eind 70er en begin jaren tachtig werd er volop gekraakt in Nederland, dus ook in Maastricht. Tegenwoordig is het niet meer mogelijk om in Maastricht een pand te kraken,
Volgens Geurt Bijnen wordt je er meteen uitgezet. „In de Algemene Politie Verordening is inmiddels een anti-kraakartikel opgenomen. Artikel 14A. Niet dat dit krakers tegenhoudt, momenteel de gedoogde pand van het voormalige landbouwbelang, de gewezen voetbalkantine van VV Heer aan de Akersteenweg en recent het inmiddels afgebroken Sporthal van de Geusselt de gebouwen aan de Mariënwaard. Om dit tegen te gaan worden veel leegstaande gebouwen ‘ADHOC’ verhuurd, dat wilt zeggen een voordelige maar tijdelijke woon of werkruimte.

Het bekendste gekraakte huis in Maastricht lag op de Hondstraat 15 en was bij de Maastrichtenaren beter bekend als ‘het huis met de strik'.

Ex kraker/bewoner Geurt Bijnen verteld: “Toen wij er in 1975 introkken, was het een stoffige, verveloze boel met behang uit 1920. We hebben eigenhandig een hoop opgeknapt. We woonden daar ook niet gratis, hoor. Want diverse bewoners hadden een uitkering en daar werd op gekort omdat ze kraakten. Verder hadden we een onderhoudspot, waarin iedereen maandelijks dertig gulden stortte.” Het mooie aan dat kraakpand: je deed de deur achter je dicht en je had meteen een heerlijk gevoel van vrijheid.
Als we een vijvertje wilden aanleggen, dan deden we dat.” „We vroegen inderdaad niet overal een vergunning voor aan”. Zo had men in maart ’80, toen de ontruiming er al aan zat te komen, de ramen dichtgemetseld. De krakers kregen een brief van de politie, dat dat niet mocht.

Enige weken voor 28 mei spande eigenaar Brouwers Beheer BV uit Geleen, die drie jaar geleden de gebouwen kocht, een kort geding aan tegen de krakers. De rechter besloot dat de eigenaar tot ontruiming kon overgaan.” Dat had alles te maken met het zogenaamde ’spoedeisende karakter’ van de bouwplannen van Brouwers. Dat het met die spoed kennelijk wel meeviel, mag blijken uit het feit dat de gebouwen nog ruim elf jaar leeg hebben gestaan. Nu zijn de panden eigendom van de Stichting Heubi, die de Europese Instituten in Maastricht onderdak bezorgt. Na de renovatie bestaat het huis uit zes appartementen voor werknemers van het Europees Instituut voor Bestuurskunde, dat aan het Onze Lieve Vrouweplein zetelt en al lang wil uitbreiden.

Al geruime tijd werd de ontruiming verwacht.
Een week voor de ontruimingsactie werd deze uitgesteld, een hoofdagent van de Maastrichtse politie zou de krakers hebben getipt over de aard en het tijdstip van de actie. Hij werd geschorst. De pakweg tien krakers, aangevuld met sympathisanten uit de landelijke kraakbeweging, zaten al bijna vier weken te wachten op de uitzetting. Eigenlijk al sinds de gerechtelijke uitspraak, eind april.  „Het hele pand was op 1 mei leeg”, herinnert ex kraker nu gemeenteraadslid Geurt Bijnen zich. „De politie had ons ook geadviseerd het huis van tevoren leeg te maken".
Men zei: als er per ongeluk een televisie in de weg staat, dan zullen we daar waarschijnlijk niet voorzichtig omheen lopen. Dus we hadden alles behalve de slaapspullen weggehaald.
Omdat de politie bang was voor geweld werd de datum van uitzetting niet bekend gemaakt.

Voormalig bewoonster en kunstenares Anneke van Aalst verteld: „Op Koninginnedag, 30 april, hebben we nog een gigantisch Oranjefeest gehouden.
Daar kwamen echt duizenden mensen op af, op een gegeven moment moest zelfs de Hondstraat worden afgesloten voor het verkeer.1 Mei was immers de dag dat ontruimd zou kunnen worden.”
Maar uiteindelijk hebben ze moeten wachten tot de 28ste. Dat betekende dat de krakers daar bijna dertig dagen hebben moeten wachtlopen en steeds vuiler en vermoeider werden.
Ze hadden toen al het gevoel: dit het gebouw niet meer hun 'thuis' was. Op het eind waren ze uitgeput.

Een twintigtal gehelmde agenten hebben op 28 mei 1980 rond 10 uur binnen twee tellen het zwaar gebarricadeerde kraakpand aan de Hondstraat bestond uit de kosterswoning die al 15 jaar leegstond en het aangrenzende schoolgebouw die al 6 jaar geweldloos ontruimd. De al wekenlang dag en nacht wacht draaiende krakers werden compleet verrast. De ME was voor kwamen rijden in een wagen van Van Gend & Loos. Een uurtje na de uitzetting kwam het nog tot felle botsingen tussen de ME en de uitgezette krakers en hun sympathisanten, Een agent raakte daarbij gewond, de krakers liepen builen en blauwe plekken op. Er werden geen arrestaties verricht. Dat de politie moest slaan was wel nodig volgens voormalige kraker Geurt Bijnen, als ze dat niet hadden gedaan dan was het volledig uit  de hand gelopen.

De mensen die zich hadden verzameld in de straat werden in de richting van het Vrijthof gedreven. „We hebben de politie nog met eieren bekogeld”, zegt ex-kraker Geurt Bijnen. „Daarna kregen we natuurlijk een lange lat op onze rug.”

Onderstaande artikel is geschreven door Job Tiems van De Limburger :

Ik heb vijf jaar in het ‘Huis met de Strik’ gewoond en het was een gelukzalige tijd.” Als 23-jarige kwam Bijnen, geboren en getogen in het Brabantse Oss, in 1975 naar Maastricht om in Sittard te gaan studeren. „Maar dat was op voorhand al gedoemd te mislukken. Ik wilde gewoon graag het huis uit.” Bij toeval kwam hij in de kraakbeweging terecht. Destijds werkte hij bij het toenmalige Sociaal Centrum voor Non-Conformistische Jongeren. „Geen idee wat dat voor een jongeren zijn. Het centrum heeft ook maar een jaar bestaan. We deden in ieder geval iets met de jeugd en zo kwam ik met krakers in aanmerking.” Er waren in die tijd veel huisvestingsproblemen en het monumentale pand aan de Hondstraat stond al 15 jaar leeg. Met negen andere krakers werd het zijn thuis. „Iedereen had zijn eigen ruimte, maar we aten altijd samen. We waren een hechte vriendengroep, een soort commune”, vertelt Bijnen. „Ik woonde met mijn toenmalige vriendin in een oud klaslokaal. Dat daar überhaupt ooit les is gegeven. Het was stervenskoud”, zegt hij. De oude oliekachel in het lokaal kon niet tegen de kou opstoken. Bijnen heeft toen een tweede etage, die via een sierlijke wenteltrap te bereiken was, in het klaslokaal gemaakt. „Daar boven was het goed uit te houden. We hadden het mooiste interieur van het huis.” Bijnen werkte in die tijd in de horeca en had zodoende zeeën van tijd voor leuke dingen. „Natuurlijk hebben we regelmatig feestjes gegeven, maar we waren ook lekker creatief bezig met z’n allen.” Zo maakten ze protestaffiches tegen het volgens hen hypocriete kerk- en stadsbestuur en de leegstand in de stad. Naar verluidt stonden er ruim 600 panden leeg. „We hebben die panden ooit allemaal gefotografeerd en naderhand geëxposeerd op het Amorsplein”, zegt hij. „We hebben zelfs het tweewekelijkse kerkblaadje nagemaakt. Het leek precies. Hierin lieten we de pastoor zeggen dat hij blij was dat wij het pand, dat eigendom was van het kerkbestuur, kraakten.” De zondag na de publicatie zaten de tien krakers in de kerk in de hoop dat pastoor erop zou terugkomen. Een reactie van de pastoor bleef uit, maar het gevolg van de actie was dat de bewoners werden overspoeld met bloemen van buren en omwonenden. „We lagen goed bij de mensen. De lokale horeca zag ons graag komen. Daarbij maakten we geen rommel en deden we iets terug voor de buurt.” Een van de hoogtepunten was het gigantische Oranjefeest op 30 april 1980. „De media waren heel geïnteresseerd door de krakersrellen in Amsterdam. Ze waren benieuwd wat wij gingen doen. We hadden immers de aanzegging gekregen dat we per 1 mei er uit konden worden gezet.” Vervolgens deden de bewoners helemaal niks en maakten ze er een groot feest van. „Iedereen was naar de Hondstraat gekomen. Gezinnen, toneelgroepen en sympathisanten. Het was een vrijmarkt avant la lettre.” Uiteindelijk werden de pioniers van de Limburgse krakerswereld er 28 mei 1980 uitgezet. „Onze wegen zijn nadien gescheiden, maar de herinneringen blijven.”

Foto rechts is van Geurt Bijnen: Een aantal bewoners, onder wie Geurt Bijnen (uiterst rechts), van het ‘Huis met de Strik’ aan de Hondstraat 15.

Via FBer,  Boy Ravesteijn kregen we de volgende aanvulling: 

Gepubliceerd op: 17 maart 1980. Krakers vragen hulp bij bouw van barricades !

MAASTRICHT — De bewoners van een kraakpand aan de Hondstraat in Maastricht hebbén hun stadgenoten zaterdag in een stencil opgeroepen hen met stenen, stalen platen, buizen, houten balken en planken te steunen in de strijd tegen de eigenaar van het pand. Deze hoopt via een kort geding, dinsdag, het pand ontruimd te krijgen. De krakers willen met bovengenoemde materialen, indien nodig, barricaden bouwen. Iedereen die de krakers bij een mogelijke ontruiming wil komen helpen verdedigen is welkom, zo staat verder in het stencil.

De tien krakers, die het pand al vijf jaar bewonen, hebben de eigenaar voorgesteld het huis vrijwillig te zullen verlaten, op voorwaarde zij na de verbouwing van het pand tot een aantal appartementen het voorkeursrecht krijgen om deze te huren tegen een wettelijk vastgestelde huurprijs. 

De eigenaar voelt daar niets voor, aldus de krakers.

dit was gepubliceerd in Digibron.

Daags na de ontruiming van de Hondstraat moesten de agenten ook in de Capucijnenstraat tegen krakers optreden, in tegenstelling van de Hondstraat konden de agenten dit in hun hemdsmouwen doen.

Bron: Jaarboek Maastricht 1980,  de Limburger, Facebook. Foto's Jaarboek Maastricht 1980 blz 36, RCE.

Naor Bove

eine terök